लासलगाव, (प्रतिनिधी) ५ सप्टेंबर - "स्वप्न ती नसतात जी आपण झोपेत पाहतो, तर स्वप्न ती असतात जी आपल्याला झोपू देत नाहीत," हे डॉ. एपीजे अब्दुल कलाम यांचे वाक्य प्रत्यक्ष जीवनात साकारत नाशिकच्या सुपुत्री डॉ. जान्हवी शेखर-पाटील (नवले-पाटील) यांनी जिद्द, चिकाटी आणि कठोर परिश्रमांच्या बळावर 'आयपीएस' (IPS) पदाला गवसणी घातली आहे. पोलीस सेवेचे खडतर प्रशिक्षण आणि प्रोबेशन काळ यशस्वीरीत्या पूर्ण केल्यानंतर आता त्या छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील गंगापूर येथे पोलीस उपअधीक्षक (DySP) पदाचा कार्यभार स्वीकारत आहेत.
बालपणातील संस्कार आणि संघर्षातून शिक्षणाचा पाया
नाशिक परिक्षेत्राचे माजी विशेष पोलीस महानिरीक्षक (Special IGP) डॉ. बाळासाहेब शेखर-पाटील यांच्या घरात जान्हवी यांचे बालपण गेले. निफाड येथे पोलीस उपअधीक्षक असताना डॉ. बाळासाहेब यांनी दरोडेखोरांचा पाठलाग करून टोळ्या गजाआड केल्याचे धाडस चिमुकल्या जान्हवी यांनी जवळून पाहिले होते. वडिलांची खाकी वर्दी, लाल दिव्याची गाडी आणि जनतेच्या सुरक्षेसाठी अहोरात्र चालणारी धडपड पाहून जान्हवी यांच्या कोवळ्या मनावर खाकी वर्दीचे संस्कार खोलवर रुजले.
निफाडमध्ये इंग्रजी माध्यमाच्या शाळेची सोय नसतानाही शिक्षणात कोणतीही तडजोड न करता, जान्हवी यांनी निफाड ते लासलगाव असा दररोज २० किलोमीटरचा प्रवास काळ्या-पिवळ्या टॅक्सीने केला. लासलगावच्या कलगीधर इंग्लिश मीडियम स्कूलमध्ये प्राथमिक शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर पुढील शिक्षणासाठी त्यांचे कुटुंब नाशिक येथे स्थलांतरित झाले, जिथे फ्रावशी अकॅडमीमधून त्यांनी माध्यमिक शिक्षण पूर्ण केले.
अभियांत्रिकीची पदवी ते यूपीएससीचा मार्ग
पुण्याच्या एमआयटी (MIT) महाविद्यालयातून जान्हवी यांनी 'सिव्हिल इंजिनिअरिंग'ची पदवी प्रथम श्रेणीत पूर्ण केली. कॉर्पोरेट क्षेत्रात मोठ्या पॅकेजच्या संधी उपलब्ध असतानाही, लोककल्याण आणि प्रशासनात थेट बदल घडवण्याच्या ध्येयाने त्यांनी २०१६ मध्ये यूपीएससीचा (UPSC) मार्ग निवडला. सोशल मीडिया आणि करमणुकीच्या साधनांपासून पूर्णपणे दूर राहत त्यांनी दिल्ली आणि पुण्यात स्वयंअध्ययनावर (Self-study) भर दिला.
पहिले यश, पण 'त्या' एका स्वप्नासाठी पुन्हा रणसंग्राम!
पहिले यश (२०२०): अत्यंत कठीण मेहनतीच्या बळावर २०२० च्या यूपीएससी परीक्षेत त्यांनी यश मिळवून उच्च पद संपादन केले.
खदखदणारी ओढ: सुरक्षित पद हाती असूनही लहानपणापासून उराशी बाळगलेले 'आयपीएस' होण्याचे स्वप्न त्यांना स्वस्थ बसू देत नव्हते.
पुन्हा शून्यातून सुरुवात (२०२३): नोकरीचे उत्तरदायित्व, कौटुंबिक जबाबदाऱ्या आणि मानसिक ताणतणाव सांभाळत त्यांनी पुन्हा एकदा पुस्तकांशी मैत्री केली. अखेर २०२३ च्या यूपीएससी परीक्षेत त्यांनी देशात खुला प्रवर्गात (Open Category) १४५ वा क्रमांक पटकावून थेट 'आयपीएस' पदावर मोहर उमटवली. वडिलांच्या सेवानिवृत्तीच्या उंबरठ्यावर लेकीने दिलेली ही सर्वोच्च 'गुरुदक्षिणा' ठरली.
कुटुंबाची खंबीर साथ
जान्हवी यांच्या या खडतर प्रवासात त्यांचे पती सुमेश नवले (आंतरराष्ट्रीय कंपनीत वरिष्ठ अधिकारी), आई डॉ. विद्युलता शेखर-पाटील आणि वडील डॉ. बाळासाहेब शेखर-पाटील यांची खंबीर साथ व मार्गदर्शन मोलाचे ठरले.
वडिलांचा समृद्ध वारसा केवळ नावाने पुढे न नेता, स्वतःच्या कर्तृत्वाने आणि घामाने तो सिद्ध करणाऱ्या आयपीएस डॉ. जान्हवी शेखर-पाटील यांचा हा प्रवास आजच्या तरुण पिढीसाठी, विशेषतः स्पर्धा परीक्षेची तयारी करणाऱ्या मुलींसाठी एक दीपस्तंभ आणि प्रेरणास्रोत ठरत आहे.