नाशिक, (प्रतिनिधी) ८ नोव्हेंबर - महाराष्ट्रातील पर्यटन क्षेत्राचा सर्वांगीण विकास, ग्रामीण भागातील तरुणांना रोजगाराच्या संधी आणि कृषी पर्यटनाला (Agro-Tourism) जागतिक ओळख मिळवून देण्यासाठी नाशिकमध्ये एक ऐतिहासिक पाऊल उचलण्यात आले आहे. महाराष्ट्र शासनाचे पर्यटन संचालनालय, सह्याद्री रुरल डेव्हलपमेंट फाऊंडेशन (सह्याद्री फार्म्स) आणि टाटा कम्युनिटी इनिशिएटिव्ह्स ट्रस्ट (टाटा स्ट्राइव्ह) यांच्यात एका महत्त्वपूर्ण त्रिपक्षीय सामंजस्य करारावर (MoU) स्वाक्षऱ्या करण्यात आल्या आहेत. या धोरणात्मक भागीदारीमुळे राज्यातील पर्यटन आणि कौशल्य विकास क्षेत्रात एका नव्या पर्वाचा शुभारंभ झाला आहे.
आतिथ्य आणि पर्यटन क्षेत्रात कौशल्य विकासावर भर
या त्रिपक्षीय करारांतर्गत महाराष्ट्रातील समृद्ध कृषी संस्कृती, ग्रामीण जीवन, ऐतिहासिक वारसा आणि तीर्थक्षेत्रांचा पर्यटन विकासासाठी पुरेपूर वापर केला जाणार आहे. राज्यातील युवकांना पर्यटन व आतिथ्य (Hospitality) क्षेत्रात सक्षम करण्यासाठी विशेष कौशल्य विकास कार्यक्रम राबवले जातील.
या उपक्रमांतर्गत तरुणांना खालील प्रमुख क्षेत्रांत व्यावसायिक प्रशिक्षण दिले जाईल:
* हॉस्पिटॅलिटी आणि गेस्ट सर्व्हिसेस (Hospitality & Guest Services)
* फूड अँड बेव्हरेज (Food & Beverage)
* हाऊसकीपिंग आणि फ्रंट ऑफिस (Housekeeping & Front Office)
* टुरिझम फॅसिलिटेशन व कस्टमर सर्व्हिस
हे केवळ पुस्तकी प्रशिक्षण नसून प्रत्यक्ष उद्योग क्षेत्रातील अनुभव, प्रात्यक्षिके आणि 'ऑन-द-जॉब ट्रेनिंग' (On-the-Job Training) च्या माध्यमातून दिले जाणार आहे. तसेच, आधीपासूनच या क्षेत्रात कार्यरत असलेल्या कर्मचाऱ्यांच्या कौशल्याचे मूल्यांकन करून त्यांना 'प्रायॉर लर्निंग रिकग्निशन' (RPL) अंतर्गत अधिकृत प्रमाणपत्र दिले जाईल.
दिंडोरीतील 'मोहाडी क्लस्टर'सह १६ गावांचा कायापालट होणार
राज्याच्या 'पर्यटन धोरण २०२४' मधील 'महा स्पेशल डेस्टिनेशन डेव्हलपमेंट प्रोग्राम' अंतर्गत मॉडेल कृषी आणि ग्रामीण पर्यटन क्लस्टर विकसित करण्यावर या करारात विशेष भर देण्यात आला आहे.
यामध्ये नाशिक जिल्ह्यातील दिंडोरी येथील 'सह्याद्री मोहाडी क्लस्टर' चा प्रमुखतेने समावेश करण्यात आला आहे. जिल्हा प्रशासनाच्या प्रत्यक्ष सहकार्याने दिंडोरी परिसरातील १६ गावांमध्ये एकात्मिक ग्रामीण व कृषी-पर्यटन परिसंस्थेचा (Agro-Tourism Ecosystem) विकास केला जाणार आहे. याशिवाय पुण्यातील पवना धरण परिसरातही शेतकरी-नेतृत्वाखालील कृषी-पर्यटन आणि आतिथ्य उद्योजकतेच्या संधी शोधल्या जातील.
सिंहस्थ कुंभमेळा २०२७ साठी कुशल मानवी संसाधन तयार करणार
नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथे आगामी काळात होणाऱ्या 'सिंहस्थ कुंभमेळा २०२७' च्या पार्श्वभूमीवर हा करार अत्यंत महत्त्वपूर्ण मानला जात आहे. कुंभमेळ्याच्या काळात देश-विदेशातून येणाऱ्या कोट्यवधी भाविकांना आणि पर्यटकांना आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या आतिथ्य सेवा (Hospitality Services) पुरवण्यासाठी स्थानिक स्तरावर मोठ्या प्रमाणात कुशल मनुष्यबळ तयार करण्याचे काम या उपक्रमाद्वारे केले जाईल.
याशिवाय स्थानिक शेतकरी, शेतकरी उत्पादक कंपन्या (FPOs), ग्रामीण युवक, महिला बचत गट आणि कृषी-पर्यटन उद्योजकांसाठी व्यवसाय नियोजन, आदरातिथ्य आणि डिजिटल मार्केटिंगचे विशेष प्रशिक्षण वर्ग आयोजित केले जातील.
५ वर्षांचा कालावधी आणि मुख्य अधिकाऱ्यांची उपस्थिती
हा महत्त्वपूर्ण सामंजस्य करार स्वाक्षरीच्या दिनांकापासून पुढील ५ वर्षांच्या कालावधीसाठी लागू राहणार असून, यामुळे नाशिक जिल्ह्यासह संपूर्ण राज्याच्या ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला बळ मिळून रोजगाराच्या हजारो नवीन संधी निर्माण होतील.
या करारावर स्वाक्षरी करताना तिन्ही संस्थांचे वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते. यामध्ये पर्यटन संचालनालयाकडून पर्यटन संचालक विकास पानसरे आणि रवींद्र पवार; सह्याद्री फार्म्सकडून प्रमोद राजेभोसले आणि सुरेश नखाते; तर टाटा स्ट्राइव्हतर्फे शिलादित्य समादार आणि संतोष डोंगरे यांनी उपस्थित राहून या उपक्रमाला अधिकृत स्वरूप दिले.