नागपूर, (प्रतिनिधी) ८ फेब्रुवारी - देशातील बदलती लोकसंख्या आणि कौटुंबिक व्यवस्थेच्या पार्श्वभूमीवर राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक डॉ. मोहन भागवत यांनी एका महत्त्वाच्या विषयावर भाष्य केले आहे. तरुणांनी १९ ते २५ या वयोगटातच विवाह करणे योग्य असून, प्रत्येक जोडप्याला किमान तीन अपत्ये असावीत, असे प्रतिपादन त्यांनी केले. विशेष म्हणजे, हे केवळ वैयक्तिक मत नसून वैद्यकीय शास्त्र आणि मानसशास्त्राचाही याला आधार असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
विवाहासाठी १९ ते २५ हाच सुवर्णकाळ
सरसंघचालकांनी विवाहाच्या वयावर भर देताना सांगितले की, शिक्षण आणि करिअरच्या धावपळीत विवाहाचा निर्णय लांबणीवर टाकला जात आहे. मात्र, १९ ते २५ हे वय शारीरिक आणि मानसिकदृष्ट्या विवाहासाठी अत्यंत पूरक असते. या काळात ऊर्जा अधिक असते आणि कौटुंबिक जबाबदाऱ्या स्वीकारण्याची लवचिकताही तरुणांमध्ये जास्त असते, असे मत त्यांनी व्यक्त केले.
तीन अपत्यांचा 'फॉर्म्युला' आणि शास्त्र
लोकसंख्या संतुलनावर भाष्य करताना भागवत म्हणाले की, समाजाच्या अस्तित्वासाठी आणि वृद्धीसाठी प्रत्येक कुटुंबात तीन अपत्ये असणे आवश्यक आहे. याबाबत त्यांनी दोन महत्त्वाचे निकष मांडले:
वैद्यकीय दृष्टिकोन: डॉक्टरांच्या मते, विशिष्ट वयात अपत्यप्राप्ती होणे माता आणि बालक दोघांच्या आरोग्यासाठी हिताचे असते.
मानसशास्त्रीय पैलू: मानसशास्त्रज्ञांच्या मते, एकाकी बालकापेक्षा भावंडांसोबत वाढणाऱ्या मुलांमध्ये सामाजिक कौशल्ये, वाटून घेण्याची वृत्ती आणि मानसिक खंबीरपणा अधिक चांगल्या प्रकारे विकसित होतो.
"केवळ लोकसंख्या वाढवणे हा उद्देश नसून, समाजाचे सातत्य टिकवणे आणि सुदृढ पिढी घडवणे हे महत्त्वाचे आहे. शास्त्रही याच गोष्टींचे समर्थन करते," असे भागवत यांनी स्पष्ट केले.
सामाजिक संतुलनावर भर
सध्याच्या काळात 'हम दो, हमारे दो' किंवा एकाच अपत्याकडे कल वाढत असताना, सरसंघचालकांनी मांडलेले हे विचार सामाजिक चर्चा घडवून आणणारे ठरत आहेत. वाढत्या वयातील लग्नांमुळे उद्भवणाऱ्या आरोग्यविषयक समस्या आणि एकाकीपणामुळे मुलांवर होणारे परिणाम टाळण्यासाठी तरुणांनी याकडे गांभीर्याने पहावे, असे आवाहन त्यांनी या निमित्ताने केले.
