नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) २० ऑक्टोबर - महाराष्ट्राच्या समृद्ध आणि वैविध्यपूर्ण सांस्कृतिक वारशातील विविध कलापरंपरांचा राष्ट्रीय स्तरावर पुन्हा एकदा मोठा गौरव झाला आहे. हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीतापासून ते महाराष्ट्राच्या लोकजीवनाशी नाळ जोडलेल्या भारूड, शाहिरी, पोवाडा आणि पारंपरिक बाहुलीनाट्यापर्यंत विविध क्षेत्रांत उल्लेखनीय योगदान देणाऱ्या राज्यातील ६ गुणवंत युवा कलावंतांना संगीत नाटक अकादमीच्या अत्यंत प्रतिष्ठित ‘उस्ताद बिस्मिल्ला खाँ युवा पुरस्कारा’ने सन्मानित करण्यात आले आहे. या राष्ट्रीय बहुमानामुळे महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक वैभवात मोलाची भर पडली आहे.
नवी दिल्लीत दिमाखदार पुरस्कार वितरण सोहळा
नवी दिल्लीतील रवींद्र भवन परिसरातील मेघदूत थिएटर कॉम्प्लेक्स येथे आयोजित भव्य सोहळ्यात केंद्रीय संस्कृती व पर्यटन मंत्री गजेंद्र सिंह शेखावत यांच्या हस्ते हे पुरस्कार प्रदान करण्यात आले. सन २०२४ आणि २०२५ या दोन वर्षांसाठी देशभरातील एकूण १०६ युवा कलावंतांना या राष्ट्रीय पुरस्काराने गौरविण्यात आले. उस्ताद बिस्मिल्ला खाँ युवा पुरस्काराचे स्वरूप २५ हजार रुपये रोख, ताम्रपत्र आणि अंगवस्त्र असे आहे. कलाक्षेत्रातील युवा प्रतिभेला प्रोत्साहन देणे, पारंपरिक कलांचे जतन करणे आणि भारतीय संस्कृतीचा वारसा नव्या पिढीपर्यंत पोहोचवणे हा या पुरस्काराचा मुख्य उद्देश आहे.
पुरस्कारप्राप्त महाराष्ट्राचे ६ मानकरी
महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक वैविध्याचे आणि लोककलेचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या खालील कलावंतांचा या सोहळ्यात गौरव करण्यात आला:
कृष्ण बोंगाने व अंकिता जोशी (वर्ष २०२४): हिंदुस्तानी शास्त्रीय गायनातील उत्कृष्ट योगदानाबद्दल या दोघांना २०२४ चा संयुक्त युवा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.
डॉ. भावार्थ रामचंद्र देखणे (वर्ष २०२४): महाराष्ट्राच्या पारंपरिक ‘बहुरूपी भारूड’ या लोककलेचे जतन व संवर्धन केल्याबद्दल त्यांना या पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
बालकृष्ण (कृष्णा) गणपत मसगे (वर्ष २०२४): पारंपरिक कलासूत्री बाहुलीनाट्य या दुर्मिळ होत चाललेल्या कलेच्या जतन व संवर्धनासाठी त्यांना गौरविण्यात आले.
तन्मय देवचके (वर्ष २०२५): हार्मोनियम वादनातील अप्रतिम योगदानाबद्दल त्यांना २०२५ चा युवा पुरस्कार जाहीर झाला (तथापि, ते कार्यक्रमास उपस्थित राहू शकले नाहीत).
प्रवीण प्रताप जाधव (वर्ष २०२५): शाहिरी, पोवाडा आणि लोकगीतांचा सखोल अभ्यास, संशोधन व राज्यभरात प्रसार करण्यासाठी त्यांना या पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
महाराष्ट्राच्या लोकजीवनाचा आणि अस्मितेचा सन्मान
महाराष्ट्राची सांस्कृतिक ओळख ही केवळ शास्त्रीय संगीतापुरती मर्यादित नसून, संतपरंपरेशी जोडलेली भारूडे, पराक्रमाची गाथा सांगणारे पोवाडे आणि पारंपरिक लोककला यांच्या समृद्ध संगमातून घडली आहे. हे पुरस्कार म्हणजे महाराष्ट्राच्या समृद्ध विचारविश्व आणि लोकजीवनाची राष्ट्रीय स्तरावर घेतलेली दखल आहे, अशा भावना व्यक्त होत आहेत.
या दिमाखदार सोहळ्यास केंद्रीय संस्कृती मंत्रालयाचे सचिव विवेक अग्रवाल, संगीत नाटक अकादमीच्या अध्यक्षा डॉ. संध्या पुरेचा, उपाध्यक्ष अनवर खान मांगणियार आणि सचिव राजू दास यांच्यासह देशभरातील अनेक मान्यवर उपस्थित होते.