कोल्हापूर, (प्रतिनिधी) १९ ऑक्टोबर - पश्चिम महाराष्ट्राच्या राजकारणाची नाडी समजल्या जाणाऱ्या कोल्हापूर जिल्हा सहकारी दूध उत्पादक संघाच्या (गोकुळ) संचालक मंडळाच्या पंचवार्षिक निवडणुकीचे निकाल नुकतेच जाहीर झाले आहेत. २५ जागांसाठी पार पडलेल्या या अत्यंत चुरशीच्या आणि ऐतिहासिक संघर्षात काँग्रेस आमदार सतेज पाटील यांच्या नेतृत्वाखालील 'राजर्षी शाहू शेतकरी समविचारी आघाडी'ने १६ जागांवर विजय मिळवत गोकुळवर आपले वर्चस्व पुन्हा एकदा सिद्ध केले आहे. दुसरीकडे, सत्ताधारी महायुती प्रणित 'छत्रपती शाहू शेतकरी विकास आघाडी'ला अवघ्या ९ जागांवरच समाधान मानावे लागले आहे.
९९.९६ टक्के विक्रमी मतदान झालेल्या या निवडणुकीने कोल्हापूरच्या राजकीय समीकरणांना पार बदलून टाकले आहे.
सतेज पाटील यांची 'एकहाती' मुसंडी आणि महायुतीला धक्का
या निवडणुकीचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे एका बाजूला महायुतीचे सर्व दिग्गज नेते (कॅबिनेट मंत्री हसन मुश्रीफ, खासदार धनंजय महाडिक, आमदार विनय कोरे, प्रकाश आबिटकर आदी) एकत्र आले होते, तर दुसऱ्या बाजूला एकटे सतेज पाटील लढत होते. सुरुवातीच्या पहिल्या व दुसऱ्या फेऱ्यांमध्ये महायुतीच्या उमेदवारांनी आघाडी घेतली होती. परंतु, चौथ्या आणि पाचव्या फेरीनंतर चित्रात मोठा उलटफेर झाला. सतेज पाटलांच्या नियोजनबद्ध रणनीतीमुळे समविचारी आघाडीच्या उमेदवारांनी जोरदार मुसंडी मारत बहुमताचा १३ चा आकडा सहज पार केला आणि १६ जागांवर दणदणीत विजय मिळवला.
दिग्गजांचे पानिपत: माजी अध्यक्ष आणि मंत्र्यांच्या पुत्राचा पराभव
गोकुळच्या या निकालांनी अनेक मातब्बर आणि प्रस्थापित नेत्यांना मोठा धक्का दिला आहे:
नाविद मुश्रीफ: वैद्यकीय शिक्षण मंत्री हसन मुश्रीफ यांचे सुपुत्र आणि गोकुळचे विद्यमान संचालक नाविद मुश्रीफ यांचा पराभव हा महायुतीसाठी मोठा राजकीय फटका मानला जात आहे.
माजी अध्यक्षांची हार: गोकुळचे माजी अध्यक्ष अरुण डोंगळे आणि विश्वास पाटील या दोन बड्या चेहऱ्यांवर मतदारांनी अविश्वास दाखवत त्यांना पराभवाचा मार्ग दाखवला.
शौमिका महाडिक पराभूत: विरोधी गटाच्या तोफ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या शौमिका महाडिक यांचा अवघ्या काही मतांच्या फरकाने झालेला पराभव या निवडणुकीचा सर्वात मोठा 'टर्निंग पॉईंट' ठरला.
'क्रॉस व्होटिंग' आणि ठरावधारकांचा स्वाभिमान
गोकुळच्या या निवडणुकीत ५० ते ५५ टक्क्यांपर्यंत मोठे क्रॉस व्होटिंग (Cross Voting) झाल्याचे स्पष्ट झाले आहे. मतदारांना आकर्षित करण्यासाठी सहली, पाकिटे, देवाच्या शपथा आणि विविध दबावतंत्रांचा वापर करण्यात आला होता. परंतु, सर्वपक्षीय ठरावधारकांनी कोणत्याही दबावतंत्राला न बळी पडता, संस्थात्मक हित आणि स्वाभिमानाला प्राधान्य देत मतदान केले. गठ्ठा मतदान न होता व्यक्तिगत ताकदीवर उमेदवारांची निवड झाल्यामुळे हा निकाल अत्यंत धक्कादायक ठरला.
राजकीय परिणाम आणि आगामी विधानसभेवर प्रभाव
गोकुळ दूध संघ हा केवळ दूध संकलनाचे केंद्र नसून कोल्हापूरच्या ग्रामीण भागातील राजकीय सत्ताकेंद्राची नाडी आहे.
सतेज पाटलांची पकड मजबूत: या निकालामुळे काँग्रेस आणि सतेज पाटील यांची कोल्हापूर जिल्ह्यातील पकड अधिक घट्ट झाली आहे. 'खटक्यावर बोट, जाग्या वर पलटी' या त्यांच्या घोषणेला मतदारांनी भरभरून कौल दिला.
महायुतीला चिंतन करण्याची गरज: महायुतीतील सर्व प्रमुख पक्ष आणि नेते एकत्र येऊनही त्यांना पराभव पत्करावा लागल्याने, त्यांच्यातील अंतर्गत दुफळी आणि समन्वयाचा अभाव उघडा पडला आहे.
गोकुळ दूध संघाचा हा निकाल केवळ एका संस्थेची निवडणूक नसून, तो आगामी सार्वत्रिक राजकारणाची नांदी मानला जात आहे. शेतकरी, दूध उत्पादक आणि ठरावधारकांनी 'गोकुळचा बाप शेतकरी हाय' या भावनेतून दिलेला हा कौल, कोल्हापूरच्या राजकीय प्रवासाला नवी दिशा देणारा ठरणार आहे.