मुंबई, (प्रतिनिधी) २ सप्टेंबर - भारताची १८ वर्षीय पॅरा-स्विमर जिया राय हिने पुन्हा एकदा जागतिक क्रीडा जगतात भारताची पताका फडकावली आहे. ऑटिझम स्पेक्ट्रम डिसऑर्डर (ASD) या आजारावर मात करत जियाने न्यूयॉर्क येथील ४८ किलोमीटर अंतराची अत्यंत आव्हानात्मक '२० ब्रिजेस स्विम अराउंड मॅनहॅटन' ही मोहीम अवघ्या ८ तास ५३ मिनिटांत यशस्वीपणे पूर्ण केली.
३० ऑगस्ट २०२६ रोजी केलेल्या या विक्रमी कामगिरीसह जियाने खुल्या समुद्रातील पोहण्याचा जगप्रसिद्ध 'ट्रिपल क्राऊन ऑफ (Open Water Swimming)' चा किताब पटकावणारी जगातील पहिली महिला पॅरा-स्विमर होण्याचा ऐतिहासिक मान मिळवला आहे.
जियाचा 'ट्रिपल क्राऊन' प्रवास:
१. इंग्लिश चॅनल — २०२४ (हे पार करणारी ती जगातील पहिली ऑटिस्टिक मुलगी ठरली होती)
२. कॅटालिना चॅनल — २०२५
३. २० ब्रिजेस स्विम (मॅनहॅटन) — २०२६
जिया भारतीय नौदलातील 'एमसी-एट-आर्म्स II' मदन राय यांची कन्या आहे. तिने आपली ही ऐतिहासिक कामगिरी 'ऑटिझम जागरूकता' (Autism Awareness) या उद्देशासाठी समर्पित केली आहे. न्यूयॉर्क येथील भारताचे उपमहामहीम (Deputy Consul General) विशाल जयेशभाई हर्ष यांच्या हस्ते जियाचा सत्कार करण्यात आला.
'२० ब्रिजेस स्विम' का मानली जाते खडतर?
मॅनहॅटनमधील '२० ब्रिजेस स्विम' ही जगातील सर्वात कठीण खुल्या पाण्यातील स्पर्धा मानली जाते.
तीव्र पाण्याचे प्रवाह: पोहताना सतत बदलणारे शक्तिशाली भरती-ओहोटीचे प्रवाह.
कमी तापमान: ऑगस्ट महिन्यात पाण्याचे तापमान केवळ २० अंश सेल्सिअसच्या आसपास असते, ज्यामुळे 'हायपोथेर्मिया'चा मोठा धोका असतो.
कडक नियम: 'न्यूयॉर्क ओपन वॉटर स्विमिंग असोसिएशन'च्या नियमांनुसार पोहणाऱ्याला बोट किंवा कोणत्याही व्यक्तीला स्पर्श करण्याची परवानगी नसते. अन्न आणि पाणी देखील केवळ फिडिंग पोलच्या साहाय्याने पाण्यात असतानाच दिले जाते.
पुरस्कार आणि सन्मान:
न बोलता येण्याची (Non-verbal) समस्या आणि ऑटिझम असूनही जियाने यापूर्वी पाकची सामुद्रधुनी (२०२२) देखील यशस्वीपणे पार केली आहे. तिच्या या अद्भूत कौशल्यासाठी तिला:
जागतिक 'WOWSA Award २०२४'
राष्ट्रीय दिव्यांगजन सक्षमीकरण पुरस्कार (२०२३)
प्रधानमंत्री राष्ट्रीय बाल पुरस्कार (२०२२)
या सर्वोच्च पुरस्कारांनी सन्मानित करण्यात आले आहे. जियाच्या या मोहिमेसाठी एच. टी. पारेख फाउंडेशन, NWWA (वेस्टर्न रीजन), बागवडिया फाउंडेशन, इंडियन ऑइल आणि माझगाव डॉक लिमिटेड यांनी सहकार्य केले.