एस.के. खेडकर, (नाशिक) २६ जुलै - जिल्ह्यातील सुरगाणा, पेठ, दिंडोरी आणि कळवण या तालुक्यांमध्ये नुकतेच भूकंपाचे सौम्य धक्के जाणवले आहेत. या पार्श्वभूमीवर नागरिकांनी अजिबात घाबरून न जाता आवश्यक ती सतर्कता बाळगावी, असे आवाहनात्मक स्पष्टीकरण नाशिकचे जिल्हाधिकारी आयुष प्रसाद यांनी दिले आहे. अफवांवर विश्वास न ठेवता केवळ अधिकृत प्रशासकीय माहितीवरच भर द्यावा, असेही त्यांनी नमूद केले.
भूकंपाचे धक्के का जाणवले? (शास्त्रीय कारणे)
जिल्हाधिकाऱ्यांनी या धक्क्यांमागील शास्त्रीय पार्श्वभूमी स्पष्ट करताना सांगितले की:
भूगर्भातील 'फॉल्ट्स': नाशिकच्या पश्चिम भागात भूगर्भात काही नैसर्गिक भेगा (Fault lines) आहेत, ज्यांच्यावर सतत ताण निर्माण होत असतो.
पावसाचे पाणी झिरपणे: नुकत्याच झालेल्या मुसळधार पावसामुळे पाणी जमिनीखाली मोठ्या प्रमाणावर झिरपले आहे. त्यामुळे भूगर्भातील खडकांवर दाब वाढून हे सौम्य कंप निर्माण झाले असावेत.
अर्थक्वेक स्वार्म (Earthquake Swarm): एखाद्या विशिष्ट क्षेत्रात मुख्य मोठा भूकंप न होता, काही दिवस किंवा आठवडे लहान-मोठ्या भूकंपांची मालिका सुरू राहते, त्याला शास्त्रीय भाषेत 'भूकंप-समूह' (Earthquake Swarm) म्हणतात. सध्याची स्थिती अशीच असण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.
भूकंपाच्या वेळी काय काळजी घ्यावी?
घरामध्ये असताना:
मजबूत टेबल किंवा फर्निचरखाली आश्रय घेऊन डोके व मान सुरक्षित ठेवा.
खिडक्या, काचा, मोठी कपाटे आणि पडू शकणाऱ्या जड वस्तूंपेक्षा दूर राहा.
घराबाहेर किंवा मोकळ्या जागेत असताना:
इमारती, झाडे, विजेचे खांब आणि धोकादायक बांधकामांपासून सुरक्षित अंतर ठेवा.
प्रशासकीय यंत्रणा अलर्ट मोडवर
भूकंपाच्या तीव्रतेचे किंवा वेळेचे अचूक भाकीत करणे शक्य नसल्याने प्रशासनाने पूर्वखबरदारी म्हणून खालील पावले उचलली आहेत:
धोकादायक इमारतींचे सर्वेक्षण: तालुक्यातील अतिधोकादायक इमारतींची तातडीने पाहणी करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
दरड प्रवण क्षेत्रांवर लक्ष: पावसाळ्यामुळे ज्या भागात दरड कोसळण्याची शक्यता आहे, तिथे विशेष लक्ष ठेवले जात आहे.
अफवांवर विश्वास ठेवू नका!
सोशल मीडियावर किंवा इतर माध्यमांतून प्रसारित होणाऱ्या अप्रमाणित संदेशांवर व अफवांवर नागरिकांनी अजिबात विश्वास ठेवू नये. तसेच, कोणतेही अनधिकृत संदेश पुढे शेअर (Forward) करू नयेत. केवळ जिल्हा प्रशासन आणि वैज्ञानिक यंत्रणांकडून येणाऱ्या अधिकृत सूचनांचेच पालन करावे, असे स्पष्ट निर्देश जिल्हाधिकारी आयुष प्रसाद यांनी दिले आहेत.