नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) २४ जुलै - गेल्या १२ वर्षांत केंद्र सरकारने महाराष्ट्रातील रेल्वे जाळ्याच्या विस्तारासाठी व आधुनिकतेसाठी मोठा निधी उपलब्ध करून दिला आहे. २००९ ते २०१४ या काळात महाराष्ट्रातील रेल्वे प्रकल्पांसाठी वार्षिक सरासरी १,१७१ कोटी रुपयांची तरतूद केली जात होती, ती २०२६-२७ च्या अर्थसंकल्पात २० पटींहून अधिक वाढवून २३,९२६ कोटी रुपयांवर पोहोचली आहे. केंद्रीय रेल्वे मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी लोकसभेत एका लेखी उत्तरात महाराष्ट्रातील रेल्वे प्रकल्पांच्या गतीची आणि निधी वाटपाची माहिती दिली.
महाराष्ट्रातील रेल्वे नेटवर्कचा नवा चेहरा:
१.४२ लाख कोटींचे ५२ प्रकल्प: राज्यात सध्या ५,९५६ किमी लांबीचे ५२ प्रकल्प (१३ नवीन मार्ग, २ गेज रूपांतर आणि ३७ दुहेरीकरण) मंजूर असून त्यांची एकूण किंमत १,४२,६३५ कोटी रुपये आहे.
कामांचा वेग चारपट: २००९-१४ दरम्यान राज्यात दरवर्षी सरासरी ५८.४ किमी रेल्वे मार्ग तयार होत होता, तो २०१४-२६ दरम्यान चार पटींनी वाढून वार्षिक २१५.४ किमी झाला आहे.
१००% विद्युतीकरण: महाराष्ट्रातील सर्व ब्रॉडगेज रेल्वे मार्गांचे शंभर टक्के विद्युतीकरण पूर्ण झाले आहे.
मुंबई उपनगरीय आणि 'एमयूटीपी' प्रकल्प:
मुंबई उपनगरीय परिसरातील ३,२०० लोकल फेऱ्या आणि १२० एक्सप्रेस गाड्यांची वाहतूक अधिक सुरळीत करण्यासाठी एमयूटीपी (MUTP) १, २, ३ आणि ३-ए अंतर्गत हजारो कोटींची कामे सुरू आहेत:
पनवेल-कर्जत नवीन उपनगरीय मार्ग (₹२,७८२ कोटी) आणि ऐरोली-कळवा उन्नत मार्ग (₹४७६ कोटी) वेगाने प्रगतीपथावर आहेत.
१२ डब्यांच्या २३८ नवीन वातानुकूलित (AC) लोकल खरेदीची प्रक्रिया सुरू झाली आहे.
१५-डब्यांच्या गाड्यांसाठी ३४ स्थानकांवर प्लॅटफॉर्मचा विस्तार करण्यात येत आहे.
मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन: महाराष्ट्रात कामाला गती
५०८ किमीच्या मुंबई-अहमदाबाद उच्चगती रेल्वे (बुलेट ट्रेन) प्रकल्पासाठी लागणारी सर्व १३८९.५ हेक्टर जमीन संपादित करण्यात आली आहे. महाराष्ट्रातील घणसोली ते शिळफाटा दरम्यानच्या ४.८ किमी समुद्राखालील बोगद्याचे काम पूर्ण झाले असून, वांद्रे-कुर्ला कॉम्प्लेक्स (BKC) येथील भूमिगत स्थानकाचे पायाभूत काम जवळपास पूर्ण झाले आहे.
राज्यातील १३२ स्थानकांचा ‘अमृत भारत’ योजनेतून पुनर्विकास
महाराष्ट्रातील १३२ रेल्वे स्थानकांची निवड अमृत भारत स्टेशन योजनेअंतर्गत जागतिक दर्जाच्या सुविधा पुरवण्यासाठी करण्यात आली आहे.
२० स्थानकांचे काम पूर्ण: अमरावती, देवळाली, धुळे, परेळ, भायखळा, वाडळा रोड, चिंचपोकळीसह २० स्थानकांचे नूतनीकरण पूर्ण झाले आहे.
प्रमुख स्थानकांवर वेगाने कामे: छत्रपती संभाजीनगर, जालन्यात नवी इमारत व पादचारी पूल, नागपूर स्थानकावर नवे बेसमेंट पार्किंग आणि शेगाव व दिवा स्थानकावर आधुनिक सुविधांचे काम प्रगतीपथावर आहे.
नवीन ७ हाय-स्पीड रेल्वे मार्गिकांची घोषणा
केंद्रीय अर्थसंकल्पात मुंबई-पुणे आणि पुणे-हैदराबाद या दोन महत्त्वाच्या मार्गांसह देशात एकूण ७ नवीन उच्च-वेगवान (High-Speed) रेल्वे मार्गिका विकसित करण्याची घोषणा करण्यात आली आहे.
