मुंबई, (प्रतिनिधी) १४ जुलै - भारतातील वन्यजीवांच्या बेकायदेशीर तस्करीचे आंतरराष्ट्रीय जाळे उद्ध्वस्त करण्यात महसूल गुप्तचर संचालनालयाला (DRI) अभूतपूर्व यश आले आहे. गोपनीय माहितीच्या आधारे देशभरात राबवलेल्या एका महा-मोहिमेत 'डीआरआय'ने नामशेष होण्याच्या मार्गावर असलेले तब्बल ४४० हून अधिक संरक्षित वन्यजीव आणि सुमारे १५ किलो हस्तिदंत व हस्तिदंती वस्तू जप्त केल्या आहेत. या संघटित आंतरराज्यीय तस्करी प्रकरणी आतापर्यंत ३३ तस्करांना बेड्या ठोकण्यात आल्या आहेत. या मोहिमेत 'डीआरआय'सोबत केंद्रीय अन्वेषण विभाग (CBI), वन्यजीव गुन्हे नियंत्रण विभाग (WCCB) आणि विविध राज्यांच्या वन विभागांनी एकत्रितपणे मोठी कामगिरी बजावली आहे.
महाराष्ट्रात मोठी कारवाई: सीबीआय करणार तपास
७ आणि ८ जुलै २०२६ रोजी महाराष्ट्र आणि पश्चिम बंगालमध्ये वन्यजीव तस्करी करणाऱ्या एका मोठ्या आंतरराज्य टोळीचा पर्दाफाश करण्यात आला. 'डीआरआय' मुंबई, 'डब्ल्यूसीसीबी' आणि सीबीआयच्या आर्थिक गुन्हे शाखेची ही देशातील पहिलीच संयुक्त आणि ऐतिहासिक कारवाई ठरली. या कारवाईत वन्यजीव (संरक्षण) कायदा, १९७२ च्या 'अनुसूची-१' मधील अत्यंत दुर्मिळ प्राण्यांची सुटका करण्यात आली.
सुटका करण्यात आलेले दुर्मिळ वन्यजीव:
१५ स्लो लोरिस (लाजाळू माकड)
२ बिंटुरोंग (अस्वल-मांजर)
२८ स्टार कासवे
६ इजिप्शियन गिधाडे
२ शिक्रा पक्षी
या प्रकरणी 'डीआरआय'ने गोळा केलेल्या भक्कम पुराव्यांच्या आधारे 'सीबीआय'ने ६ मुख्य आरोपींना अटक केली असून, पुढील तपास आता सीबीआय करत आहे.
राजस्थान, कर्नाटक अन् हावड्यात हस्तिदंत जप्त
हस्तिदंताच्या काळ्या बाजाराविरोधात 'डीआरआय'ने तीन राज्यांत अचूक छापे टाकले:
१. राजस्थान (सुजानगड): १० जुलै रोजी केलेल्या कारवाईत ११ किलो हस्तिदंत जप्त करून ४ जणांना ताब्यात घेण्यात आले.
२. पश्चिम बंगाल (हावडा): बांगलादेशातून तस्करी करून भारतात आणलेल्या हस्तिदंताच्या दोन देवमूर्ती जप्त करून दोघांना अटक करण्यात आली.
३. कर्नाटक (म्हैसूर): येथे राबवलेल्या मोहिमेत ४ किलो हस्तिदंत जप्त करण्यात आले असून ३ जणांना वन विभागाच्या स्वाधीन केले आहे.
विमानतळांवरील आंतरराष्ट्रीय तस्करी उघड
भारताबाहेरून होणारी तस्करी रोखण्यातही यश आले आहे. बँकॉक, क्वालालंपूर आणि कोलंबो येथून आंतरराष्ट्रीय विमानांद्वारे भारतात संरक्षित वन्यजीव आणणाऱ्या प्रवाशांचे मनसुबे 'डीआरआय'ने विमानतळांवरच उधळून लावले. बेंगळुरू, सुरत, चेन्नई, कोलकाता, त्रिची, मदुराई आणि आसामच्या होजई या संवेदनशील भागांतून ही वन्यजीव उत्पादने हस्तगत करण्यात आली.
या मोहिमेत सीमाशुल्क विभागाची विमानतळ गुप्तचर पथके, राज्य वन विभाग आणि स्थानिक पोलिसांनी मोलाचे सहकार्य केले. नामशेष होण्याच्या मार्गावर असलेल्या प्राण्यांची होणारी आंतरराष्ट्रीय तस्करी पूर्णपणे मोडून काढण्यासाठी डीआरआय कटिबद्ध असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
