मुंबई, (प्रतिनिधी) १९ जून - डिजिटल इंडिया उपक्रमांतर्गत महाराष्ट्र सरकारने आणि केंद्र सरकारने राज्यासाठी एक अत्यंत महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. महाराष्ट्रातील कुटुंबांची ओळख पडताळणी करणारा मूलभूत दस्तऐवज असलेले 'महासारथी' (कौटुंबिक ओळखपत्र) आता थेट केंद्र सरकारच्या 'डिजिलॉकर' (DigiLocker) या डिजिटल दस्तऐवज वॉलेटशी जोडण्यात आले आहे. या निर्णयामुळे महाराष्ट्रातील तब्बल १४ कोटी नागरिकांना मोठा दिलासा मिळाला असून, त्यांना कुठेही आणि कधीही आपले कौटुंबिक ओळखपत्र डिजिटल स्वरूपात सुरक्षितपणे मिळवता आणि सामायिक करता येणार आहे. या नव्या एकात्मिकरणामुळे (Integration) 'महासारथी' आणि 'डिजिलॉकर' दरम्यान दुहेरी कार्यपद्धती सुरू झाली आहे. ज्यांच्याकडे आधीच हे ओळखपत्र आहे, ते ते डिजिलॉकरमध्ये साठवू शकतात. तसेच, ज्यांना नवीन कौटुंबिक ओळखपत्रासाठी नोंदणी करायची आहे, ते आता डिजिलॉकरच्या 'रिक्वेस्टर प्लॅटफॉर्म'चा वापर करून थेट डिजिटल पद्धतीने नावनोंदणी करू शकणार आहेत.
कागदपत्रविरहित (Paperless) प्रशासनाला गती
'महासारथी' ओळखपत्र हे राज्यातील सरकारी सेवा, विविध कल्याणकारी योजना आणि थेट लाभ मिळवून देण्याच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे आहे. आता हे ओळखपत्र डिजिलॉकरवर आल्यामुळे नागरिकांना प्रत्यक्ष कागदपत्रे सोबत बाळगण्याची गरज भासणार नाही, ज्यामुळे वेळ वाचेल आणि भ्रष्टाचाराला आळा बसून पारदर्शकता वाढेल.
डिजिलॉकरवरून 'महासारथी' आयडी कसा मिळवायचा? (४ सोपे टप्पे)
नागरिक खालील अत्यंत सोप्या प्रक्रियेद्वारे आपले ओळखपत्र मिळवू शकतात:
लॉगिन : डिजिलॉकरचे मोबाईल ॲप उघडा किंवा www.digilocker.gov.in या संकेतस्थळाला भेट देऊन साईन-इन करा.
सर्च : 'Issued Documents' या पर्यायावर जा किंवा 'Mahasarathi / Family ID Maharashtra' असे सर्च करा.
माहिती भरा : विचारलेला आवश्यक तपशील भरा आणि आपली संमती (Consent) द्या.
डाउनलोड : 'Fetch' बटणावर क्लिक करताच ओळखपत्र त्वरित जारी होऊन तुमच्या डिजिलॉकर खात्यात सुरक्षित साठवले जाईल.
नागरिकांना होणारे ५ मोठे फायदे
कायदेशीर मान्यता: मूळ प्राधिकरणाद्वारे जारी केलेले हे डिजिटल प्रमाणपत्र प्रत्यक्ष कागदपत्रांइतकेच कायदेशीररित्या वैध असेल.
त्वरित पडताळणी: कोणत्याही सरकारी कामासाठी आवश्यकतेनुसार ते जागेवरच डिजिटलरित्या सामायिक (Share) करता येईल.
योजनांचा जलद लाभ: सरकारी कल्याणकारी योजनांचा लाभ मिळवण्याची प्रक्रिया अधिक वेगवान होईल.
माहितीचे व्यवस्थापन: 'आपले सरकार' या व्यासपीठावरील विविध सेवांसाठी कुटुंबाशी संबंधित माहिती सोयीस्करपणे व्यवस्थापित करता येईल.
तणावमुक्त प्रवास/काम: प्रत्यक्ष मूळ दस्तऐवज सोबत बाळगण्याचा व्याप आणि ते हरवण्याची भीती पूर्णपणे संपेल.
"विश्वासार्ह डिजिटल ओळखपत्र विषयक सुविधा सुरक्षित आणि संमती आधारित तत्त्वावर उपलब्ध करून देणे हा या उपक्रमाचा उद्देश आहे. यामुळे पारदर्शक, कार्यक्षम तसेच डिजिटल दृष्टीने सक्षम प्रशासकीय आराखड्याला बळकटी मिळेल."
– शिक्षण मंत्रालय, भारत सरकार.