नंदुरबार, (प्रतिनिधी) ३ मे - नंदुरबार जिल्ह्यातील सातपुड्याच्या पर्वतरांगांमध्ये वसलेले तोरणमाळ आता खगोलप्रेमी आणि संशोधकांसाठी हक्काचे ठिकाण ठरणार आहे. या ठिकाणी राज्याचे महत्त्वाकांक्षी ‘डार्क स्काय स्टेशन’ उभारण्याच्या हालचालींना वेग आला असून, या प्रकल्पाबाबत तोरणमाळ येथे जिल्हाधिकारी डॉ. मित्ताली सेठी यांच्या अध्यक्षतेखाली महत्त्वपूर्ण आढावा बैठक पार पडली. या प्रकल्पामुळे नंदुरबारच्या पर्यटन विकासाला नवी आणि वैज्ञानिक दिशा मिळण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
काय आहे 'डार्क स्काय स्टेशन'?
शहरी भागातील वाढत्या प्रकाशप्रदूषणामुळे (Light Pollution) रात्रीच्या वेळी आकाश आणि त्यातील तारे स्पष्ट दिसत नाहीत. ‘डार्क स्काय स्टेशन’ ही अशी जागा असते जिथे प्रकाशप्रदूषण अत्यंत कमी किंवा शून्य असते. तोरणमाळची भौगोलिक स्थिती आणि उंचावरील पठारी भाग या खगोल निरीक्षणासाठी अत्यंत पूरक असल्याने येथे हे केंद्र उभारण्याचे नियोजन आहे.
बैठकीतील महत्त्वाचे मुद्दे
जिल्हाधिकारी डॉ. मित्ताली सेठी आणि जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी यांच्या प्रमुख उपस्थितीत झालेल्या या बैठकीत प्रकल्पाच्या तांत्रिक बाजूवर सविस्तर चर्चा झाली.
नैसर्गिक निरीक्षण: तोरणमाळमधील नैसर्गिक काळोख जपून तिथे तारांगणाचे स्पष्ट दर्शन कसे घेता येईल, याचा आढावा घेण्यात आला.
सुविधांची उभारणी: खगोल अभ्यासक, संशोधक आणि पर्यटकांसाठी आवश्यक असलेल्या मूलभूत सोयीसुविधा आणि पर्यावरणीय घटकांचा विचार करण्यात आला.
स्थानिक अर्थव्यवस्थेला बळ: हा प्रकल्प पूर्णत्वास गेल्यास केवळ राज्यातीलच नव्हे, तर देशातील पर्यटक येथे येतील, ज्यामुळे स्थानिक रोजगार आणि अर्थव्यवस्थेला मोठी चालना मिळेल.
खगोल पर्यटनाचे नवे केंद्र
तोरणमाळ हे राज्यातील महत्त्वाचे ‘खगोल पर्यटन’ (Astro-Tourism) केंद्र म्हणून विकसित होणार आहे. विज्ञानाची आवड असलेल्या तरुणांसाठी आणि निसर्गप्रेमींसाठी हे केंद्र एक अनोखी पर्वणी ठरेल. प्रकाशप्रदूषणाचे नियमन करून या क्षेत्रातील नैसर्गिक सौंदर्य टिकवून ठेवण्यासाठी प्रशासनाने आता पुढील कार्यवाहीचे नियोजन निश्चित केले आहे.
पर्यावरणपूरक पर्यटनासोबतच विज्ञान आणि निसर्ग यांचा हा सुंदर संगम नंदुरबार जिल्ह्याच्या प्रगतीसाठी एक मानाचा तुरा ठरणार आहे.