नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) ३ मे - मे महिन्यात देशाच्या काही भागांत उष्णतेची लाट निर्माण होण्याचा अंदाज असला तरी, नागरिकांनी अवास्तव भीती बाळगण्याचे कारण नाही. साध्या खबरदारीच्या उपायांनी आणि सरकारी मार्गदर्शक सूचनांचे पालन करून संभाव्य धोके टाळता येतील, असे प्रतिपादन केंद्रीय मंत्री डॉ. जितेंद्र सिंह यांनी केले. भारतीय हवामानशास्त्र विभागाने (IMD) जारी केलेल्या मासिक अहवालाच्या पार्श्वभूमीवर ते प्रसारमाध्यमांशी बोलत होते.
तापमानाचा नेमका अंदाज काय?
डॉ. जितेंद्र सिंह यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, मे महिन्याच्या दुसऱ्या (८ ते १४ मे) आणि चौथ्या (२२ ते २८ मे) आठवड्यात तापमान सरासरीपेक्षा जास्त राहण्याची शक्यता आहे.
प्रभावित क्षेत्रे: वायव्य, मध्य आणि पश्चिम भारतासह ओदिशा, आंध्र प्रदेश, तामिळनाडू, गुजरात आणि महाराष्ट्राच्या किनारपट्टी भागात उष्णतेच्या लाटेचा कालावधी सामान्यपेक्षा २ ते ४ दिवसांनी वाढू शकतो.
दिलासादायक बाब: मे महिन्याच्या पहिल्या आणि तिसऱ्या आठवड्यात पाऊस आणि 'वेस्टर्न डिस्टर्बन्स'मुळे देशाच्या बहुतांश भागात तापमान सामान्य किंवा त्यापेक्षा कमी राहण्याची चिन्हे आहेत.
शेतकऱ्यांसाठी मोलाचा सल्ला
कृषी क्षेत्राबाबत बोलताना मंत्र्यांनी सांगितले की, सध्याची स्थिती उत्तर आणि वायव्य भारतात उशिराने आलेल्या रब्बी पिकांच्या काढणीसाठी अनुकूल आहे. मात्र, दक्षिण आणि ईशान्य भारतात उन्हाळी पिकांवर उष्णतेचा ताण येऊ शकतो.
शेतकऱ्यांनी काय करावे? शेतीची कामे शक्यतो सकाळ आणि संध्याकाळच्या वेळी करावीत. पिकांना हलके आणि वारंवार पाणी द्यावे तसेच पशुधनाचे तीव्र उन्हापासून संरक्षण करावे.
नागरिकांसाठी मार्गदर्शक सूचना
उष्णतेशी संबंधित आरोग्य समस्या टाळण्यासाठी सरकारने खालील गोष्टींचे पालन करण्याचे आवाहन केले आहे:
१. पाण्याचे सेवन: दिवसभर पुरेसे पाणी प्यावे.
२. उन्हाची वेळ टाळा: दुपारच्या कडक उन्हात (विशेषतः दुपारी १२ ते ४) विनाकारण बाहेर पडणे टाळावे.
३. संवेदनशील गट: लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक आणि बाहेर काम करणाऱ्या मजुरांच्या आरोग्याची विशेष काळजी घ्यावी.
४. माहितीसाठी 'अॅप': हवामानाचे अचूक अपडेट मिळवण्यासाठी 'मौसम ॲप' किंवा 'मौसमग्राम' पोर्टलचा वापर करावा.
सरकारची सज्जता
"सरकार उष्णतेच्या लाटेला तोंड देण्यासाठी पूर्णपणे सज्ज आहे. पिण्याच्या पाण्याची उपलब्धता आणि अखंड वीजपुरवठा सुनिश्चित करण्यासाठी राज्य आणि जिल्हा स्तरावर समन्वय साधला जात आहे," असेही डॉ. सिंह यांनी स्पष्ट केले. भारताची हवामान अंदाज क्षमता सुधारल्यामुळे आता अधिक अचूक माहिती वेळेत उपलब्ध होत असल्याचे त्यांनी नमूद केले.