नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) २८ फेब्रुवारी - देशभरात शहरांच्या नामांतराचे वारे वाहत असताना आता देशाची राजधानी दिल्लीच्या नामांतराची मागणी जोर धरू लागली आहे. भाजपचे दिल्लीतील खासदार प्रवीण खंडेलवाल यांनी दिल्लीचे नाव बदलून 'इंद्रप्रस्थ' करावे, अशी मागणी केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांच्याकडे एका पत्राद्वारे केली आहे. या मागणीमुळे राजकीय आणि सामाजिक वर्तुळात नव्या चर्चेला तोंड फुटले आहे.
महाभारतकालीन वारशाचा आधार
खासदार खंडेलवाल यांनी आपल्या पत्रात दिल्लीच्या ऐतिहासिक आणि पौराणिक संदर्भांचा उल्लेख केला आहे. महाभारतात यमुनेच्या काठी वसलेल्या भव्य 'इंद्रप्रस्थ' नगराचे जे वर्णन आढळते, ते आजच्या दिल्लीच्या भौगोलिक स्थितीशी तंतोतंत जुळणारे आहे, असा दावा त्यांनी केला आहे.
पुरातत्व विभागाचे दाखले
केवळ पौराणिक कथाच नव्हे, तर वैज्ञानिक पुराव्यांचा आधार घेत खंडेलवाल यांनी नमूद केले की:
पुराना किल्ला उत्खनन: भारतीय पुरातत्व विभागाने (ASI) दिल्लीतील 'पुराना किल्ला' येथे केलेल्या उत्खननात इ.स.पूर्व १००० वर्षांपूर्वीच्या वसाहतीचे अवशेष सापडले आहेत.
महाभारतकालीन पुरावे: उत्खननात सापडलेली मातीची भांडी आणि इतर वस्तू महाभारतकालीन असल्याचे संकेत देतात, जे या भूभागाचे नाते थेट पांडवांशी जोडतात.
"सध्याचे 'दिल्ली' हे नाव मध्ययुगीन 'ढिल्लिका' किंवा 'देहली' या शब्दांवरून आले आहे. हे नाव शहराचे खरे प्राचीनत्व आणि गौरवशाली इतिहास अधोरेखित करण्यास अपुरे आहे. त्यामुळे शहराला त्याचे मूळ 'इंद्रप्रस्थ' हे नाव पुन्हा मिळणे गरजेचे आहे," असे खंडेलवाल यांनी आपल्या पत्रात म्हटले आहे.
नामांतराची मोहीम वेग धरतेय?
गेल्या काही वर्षांत अलाहाबादचे 'प्रयागराज' आणि औरंगाबादचे 'छत्रपती संभाजीनगर' झाल्यानंतर आता देशाच्या राजधानीचे नाव बदलण्याची मागणी झाल्यास त्याचे मोठे पडसाद उमटण्याची शक्यता आहे. केंद्र सरकार या प्रस्तावावर काय भूमिका घेते, याकडे आता सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
