नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) २३ फेब्रुवारी - देशातील निवडणूक प्रक्रिया अधिक पारदर्शक आणि सुटसुटीत करण्यासाठी भारत निवडणूक आयोग (ECI) आणि राज्य निवडणूक आयुक्त (SEC) यांची 'राष्ट्रीय गोलमेज परिषद' मंगळवारी, २४ फेब्रुवारी २०२६ रोजी नवी दिल्लीतील भारत मंडपम येथे आयोजित करण्यात आली आहे. विशेष म्हणजे, तब्बल २७ वर्षांच्या प्रदीर्घ कालावधीनंतर अशी परिषद होत असून, यापूर्वी १९९९ मध्ये असा समन्वय सोहळा पार पडला होता.
प्रमुख उपस्थिती आणि सहभाग
मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या अध्यक्षतेखाली ही परिषद संपन्न होईल. यावेळी निवडणूक आयुक्त डॉ. सुखबीर सिंह संधू आणि डॉ. विवेक जोशी यांची प्रमुख उपस्थिती असेल. या ऐतिहासिक चर्चेत सर्व ३६ राज्ये व केंद्रशासित प्रदेशांचे राज्य निवडणूक आयुक्त, त्यांचे कायदेविषयक व तांत्रिक तज्ज्ञ आणि मुख्य निवडणूक अधिकारी (CEO) सहभागी होणार आहेत.
परिषदेचा मुख्य उद्देश
निवडणूक व्यवस्थापनात 'सहकारी संघराज्यवादाची' (Cooperative Federalism) भावना दृढ करणे हा या परिषदेचा मुख्य हेतू आहे. ईसीआय आणि राज्य निवडणूक आयोग आपापल्या कायदेशीर चौकटीत राहून निवडणूक प्रक्रियेत अधिक समन्वय कसा राखू शकतील, यावर येथे सविस्तर मंथन होईल.
चर्चेचे कळीचे मुद्दे:
ईव्हीएम (EVM) आणि तंत्रज्ञान: ईव्हीएमची सुरक्षा, पारदर्शकता आणि तांत्रिक बळकटीकरणावर विशेष सादरीकरण केले जाईल.
मतदार यादी समन्वय: सर्व राज्यांच्या मतदार याद्यांमध्ये एकवाक्यता आणणे आणि पात्रतेच्या कायदेशीर चौकटीवर चर्चा करणे.
ECINET प्लॅटफॉर्म: आयोगाच्या 'ईसीआयएनइटी' (ECINET) या नवीन डिजिटल प्लॅटफॉर्मच्या माध्यमातून निवडणूक सेवांचे सुलभीकरण कसे करता येईल, याचे सादरीकरण वरिष्ठ अधिकाऱ्यांमार्फत केले जाईल.
राज्यांचे घटनात्मक अधिकार:
भारतीय राज्यघटनेच्या अनुच्छेद २४३ के आणि २४३ झेड ए नुसार, पंचायत आणि नगरपालिकांच्या निवडणुका घेण्याची जबाबदारी राज्य निवडणूक आयोगांची आहे. या परिषदेमुळे केंद्रीय आणि राज्य आयोगांच्या कार्यपद्धतीत तांत्रिक व कार्यकारी सुसूत्रता येण्यास मदत होणार आहे.
