नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) २० फेब्रुवारी - बारामती येथे २८ जानेवारी २०२६ रोजी झालेल्या लिअरजेट ४५ (VT-SSK) या विमानाच्या अपघाताचा तपास आता निर्णायक टप्प्यावर पोहोचला आहे. या विमानाच्या 'डिजिटल फ्लाईट डेटा रेकॉर्डर' (DFDR) मधील माहिती यशस्वीरीत्या डाउनलोड करण्यात आली असून, आगीमुळे नुकसान झालेल्या 'कॉकपीट व्हॉइस रेकॉर्डर' (CVR) च्या तपासासाठी आता आंतरराष्ट्रीय स्तरावर तांत्रिक मदत घेतली जाणार आहे.
नागरी विमान वाहतूक मंत्रालयाने गुरुवारी या तपासाची सद्यस्थिती स्पष्ट केली. 'विमान अपघात तपास संस्था' (AAIB) मार्फत आंतरराष्ट्रीय नागरी विमान वाहतूक संघटनेच्या (ICAO) मानकांनुसार ही चौकशी सुरू आहे.
तपासातील महत्त्वाचे मुद्दे:
डाटा रेकॉर्डर सुरक्षित: विमानातील दोन रेकॉर्डरपैकी DFDR मधील माहिती नवी दिल्लीतील कार्यालयात सुरक्षितपणे मिळवण्यात आली आहे. यामुळे अपघाताच्या वेळी विमानाचा वेग, उंची आणि तांत्रिक स्थिती काय होती, हे स्पष्ट होणार आहे.
CVR चे नुकसान: वैमानिकांच्या संभाषणाची नोंद असलेला 'हनीवेल' कंपनीचा व्हॉइस रेकॉर्डर उच्च तापमानामुळे खराब झाला आहे. त्याच्या दुरुस्तीसाठी आणि त्यातील माहिती मिळवण्यासाठी उत्पादक देशाकडून (State of Design/Manufacture) तांत्रिक साहाय्य मागवण्यात आले आहे.
३० दिवसांत प्राथमिक अहवाल: नियमानुसार, अपघाताच्या ३० दिवसांच्या आत प्राथमिक अहवाल प्रसिद्ध केला जाईल.
'व्हीएसआर व्हेंचर्स'चे विशेष ऑडिट सुरू
ज्या कंपनीचे हे विमान होते, त्या 'मेसर्स व्हीएसआर व्हेंचर्स' या कंपनीच्या कार्यपद्धतीवरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहेत. मंत्रालयाच्या आदेशानुसार ४ फेब्रुवारीपासून या कंपनीचे विशेष ऑडिट सुरू करण्यात आले आहे. यामध्ये उड्डाण सुरक्षा, कर्मचारी प्रशिक्षण, मेंटेनन्स आणि 'सेफ्टी मॅनेजमेंट सिस्टम'ची कसून तपासणी केली जात आहे. विशेष म्हणजे, २०२५ मध्येही DGCA ने या कंपनीची अनेकदा तपासणी केली होती.
VIP विमान सेवांचेही होणार ऑडिट
बारामती घटनेचे गांभीर्य लक्षात घेऊन सरकारने आता देशातील महत्त्वाच्या व्यक्तींची (VIP/VVIP) ने-आण करणाऱ्या इतर 'नॉन-शेड्यूल्ड' विमान सेवा देणाऱ्या कंपन्यांचेही विशेष ऑडिट करण्याचे निर्देश दिले आहेत. प्रवाशांच्या सुरक्षिततेसाठी आणि नियमांच्या कडक अंमलबजावणीसाठी हे पाऊल उचलण्यात आले आहे.
पारदर्शकता महत्त्वाची
"हा तपास पूर्णपणे तांत्रिक आणि पुराव्यांवर आधारित आहे. विमानाचे अवशेष आणि मेंटेनन्स रेकॉर्डची तपासणी सुरू आहे. नागरिकांनी कोणत्याही अफवांवर विश्वास ठेवू नये," असे आवाहन मंत्रालयाने केले आहे.
