नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) २३ जुलै - देशातील दुर्बल आणि वंचित घटकांना सन्मानाने जगण्याची संधी मिळवून देण्यासाठी केंद्र सरकारच्या सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालयाच्या वतीने राबवण्यात येणाऱ्या 'स्माईल' (SMILE) योजनेला मोठे यश मिळत आहे. या योजनेंतर्गत देशभरात आतापर्यंत १०,२०० हून अधिक भिक्षेकऱ्यांचे यशस्वी पुनर्वसन करण्यात आले आहे.
सध्या संपूर्ण देशातील २१६ शहरांमध्ये ही योजना प्रभावीपणे राबवली जात असून, येत्या २०३०-३१ पर्यंत एकूण २९५ शहरांपर्यंत याचा विस्तार करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. केंद्र सरकार, राज्य सरकारे, स्थानिक स्वराज्य संस्था आणि स्वयंसेवी संस्थांच्या संयुक्त विद्यमाने 'भिक्षेकरी-मुक्त भारत' घडवण्याच्या दिशेने हे महत्त्वाचे पाऊल उचलले जात आहे.
पुढील ५ वर्षांत ३५ हजार व्यक्तींच्या पुनर्वसनाचे लक्ष्य
मंत्रालयातील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, २०२६ ते २०३०-३१ या पाच वर्षांच्या कालावधीत एकूण ३५,००० भिक्षेकऱ्यांचे पुनर्वसन करण्याचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे. यासाठी प्रामुख्याने देशातील प्रमुख महानगरे, धार्मिक स्थळे, पर्यटन केंद्रे आणि ऐतिहासिक शहरांवर विशेष लक्ष केंद्रित केले जाणार आहे.
केवळ मदत नाही, तर सन्मानाचे जीवन!
'स्माईल' (Support for Marginalised Individuals for Livelihood and Enterprise) ही केवळ तात्पुरती मदत देणारी योजना नसून, यामध्ये पुढील महत्त्वाच्या बाबींचा समावेश आहे:
ओळख आणि मुक्तता: रस्त्यांवर भीक मागणाऱ्या व्यक्तींची ओळख पटवून त्यांची मुक्तता करणे.
कौशल्य विकास व शिक्षण: त्यांना रोजगाराभिमुख कौशल्ये शिकवणे आणि शिक्षणाची संधी देणे.
आरोग्य व समुपदेशन: मोफत वैद्यकीय उपचार, मानसोपचार आणि समुपदेशन पुरवणे.
आर्थिक सक्षमीकरण: उपजीविकेसाठी शाश्वत संधी उपलब्ध करून देऊन त्यांना समाजाच्या मुख्य प्रवाहात आणणे.
