नाशिक, (प्रतिनिधी) ६ नोव्हेंबर - सोशल मीडियाच्या माध्यमातून "टक्कल पडलेल्या जागी नवीन केस उगवून देतो" असा भ्रामक दावा करत बेकायदेशीरपणे विक्री केल्या जाणाऱ्या एका आयुर्वेदिक हेअर ऑईलवर अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) मोठी कारवाई केली आहे. नाशिक शहरातील कॉलेज रोड परिसरातील एका ब्युटी सलूनवर धाड टाकून एफडीएच्या पथकाने सुमारे ५० लाख ३५ हजार रुपये किमतीचा तब्बल ५ हजार ४० बाटल्यांचा बेकायदेशीर साठा जप्त केला आहे.
नेमके प्रकरण काय?
नाशिक येथील कॉलेज रोड, सहजीवन कॉलनी (विसे मळा) परिसरातील रुपल अपार्टमेंटमधील दुकान क्र. ९ मध्ये 'मे. व्ही. एस. न्यू फॅशन झोन' या नावाने ब्युटी सलून आणि इमिटेशन ज्वेलरीचा व्यवसाय चालवला जात होता.
या दुकानाच्या माध्यमातून इन्स्टाग्राम आणि फेसबुकसारख्या सोशल मीडियावर "टक्कल पडलेल्या जागी वेगाने नवीन केस उगवतात," अशा जाहिरातींचा सुळसुळाट करण्यात आला होता. या जाहिरातींद्वारे 'VS Hair Growth Oil' या नावाचे आयुर्वेदिक तेल ग्राहकांना तब्बल ९९९ रुपये प्रति १०० मि.ली. या दराने विकले जात होते.
उत्पादकाचे नाव अन् परवानाच गायब!
तक्रारीची दखल घेत एफडीएने गोपनीय पद्धतीने प्राथमिक चौकशी केली असता अनेक धक्कादायक बाबी समोर आल्या. या तेलाच्या बाटल्यांवर केवळ 'मार्केटेड बाय मे. व्ही. एस. न्यू फॅशन झोन, नाशिक' असाच उल्लेख होता. बॅच क्रमांक, उत्पादन दिनांक आणि किंमत छापण्यात आली होती; मात्र:
हे तेल नेमके कुठे तयार केले जात होते?
त्याचा मूळ उत्पादक कोण?
उत्पादकाचा अधिकृत पत्ता काय?
परवाना क्रमांक (Manufacturing License Number) काय?
या बाबतचा कोणताही कायदेशीर तपशील बाटलीच्या लेबलवर नमूद करण्यात आला नव्हता.
५ नोव्हेंबरला धाड; ५,०४० बाटल्या जप्त
माहितीची खातरजमा झाल्यानंतर, ५ नोव्हेंबर २०२६ रोजी अन्न व औषध प्रशासनाच्या नाशिक पथकाने पंचांसमक्ष या ब्युटी सलूनवर छापा टाकला. तपासणीत दुकानाचे मालक योगेश भगत यांच्याकडे या औषधाचा कोणताही उत्पादन परवाना किंवा कायदेशीर कागदपत्रे नसल्याचे स्पष्ट झाले.
त्यामुळे 'औषधे व सौंदर्य प्रसाधने कायदा, १९४०' (Drugs and Cosmetics Act, 1940) च्या उल्लंघनाखाली कारवाई करत पथकाने 'VS Hair Growth Oil' च्या एकूण ५,०४० बाटल्या जप्त केल्या. या जप्त केलेल्या साठ्याची एकूण किंमत ५० लाख ३४ हजार ९६० रुपये इतकी आहे.
प्रयोगशाळा चाचणी आणि पुढील कारवाई
एफडीएच्या पथकाने तेलाचे आणि इतर संशयास्पद साहित्याचे नमुने रासायनिक विश्लेषणासाठी शासकीय प्रयोगशाळेत पाठवले आहेत. हे बनावट तेल नक्की कोणत्या गुप्त ठिकाणी तयार केले जात होते आणि याचा मुख्य सूत्रधार कोण आहे, याचा शोध घेतला जात असून तपास पूर्ण झाल्यावर दोषींवर कडक फौजदारी कारवाई केली जाणार आहे.
नागरिकांना एफडीएचे महत्त्वाचे आवाहन:
टक्कल घालवणे, अचानक केस उगवणे किंवा वजन झटपट कमी करणे अशा जादुई आणि दिशाभूल करणाऱ्या जाहिरातींना बळी पडू नये, असे आवाहन एफडीएचे सह आयुक्त (औषधे) यांनी केले आहे. कोणतेही औषध किंवा कॉस्मेटिक खरेदी करताना त्यावर उत्पादकाचे नाव, पत्ता आणि परवाना क्रमांक तपासणे अत्यंत गरजेचे आहे.
अशा प्रकारची संशयास्पद विक्री किंवा बनावट औषधे आढळल्यास नागरिकांनी प्रशासनाच्या १८००-२२२-३६५ या टोल-फ्री क्रमांकावर तात्काळ तक्रार नोंदवावी.