मुंबई, (प्रतिनिधी) ६ नोव्हेंबर - शेअर बाजारातील सूचीबद्ध कंपन्यांच्या (Listed Companies) समभागांमध्ये फेरफार करून मोठा आर्थिक गैरव्यवहार केल्याप्रकरणी सक्तवसुली संचालनालयाने (ED) अत्यंत कठोर पावले उचलली आहेत. ‘ईडी’च्या मुंबई झोनल ऑफिस-१ ने मनी लाँड्रिंग प्रकरणाचा तपास करत तब्बल सहा शहरांमधील २९ वेगवेगळ्या ठिकाणांवर एकाच वेळी धडक शोधमोहीम (Search Operations) राबवली आहे, अशी माहिती झी बिजनेसच्या सूत्रांनी दिली आहे.
कोणत्या कंपन्या आहेत रडारवर?
मिळालेल्या माहितीनुसार, ही संपूर्ण कारवाई ‘आर एम ड्रिप अँड स्प्रिंकलर सिस्टीम्स लिमिटेड’ (R M Drip and Sprinklers Systems Ltd) आणि ‘आर अँड बी डेनिम्स लिमिटेड’ (R&B Denims Ltd) या दोन सूचीबद्ध कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये कथित फेरफार (Share Price Manipulation) केल्याप्रकरणी सुरू आहे. या कंपन्यांच्या शेअर गैरव्यवहारामागील काळ्या पैशाचा सुगावा लावण्यासाठी केंद्रीय तपास यंत्रणेने ही कारवाई केली आहे.
ऑक्टोबर १६ रोजी देशभरात धाडी
‘प्रिव्हेन्शन ऑफ मनी लाँड्रिंग कायद्याची’ (PMLA, 2002) कडक कलमे अंतर्गत १६ ऑक्टोबर २०२६ रोजी ही व्यापक शोधमोहीम राबवण्यात आली. या मोहिमेत मुंबई, नाशिक, अहमदाबाद, गांधीनगर, सुरत आणि भावनगर या सहा प्रमुख शहरांमधील एकूण २९ ठिकाणांवर सखोल तपासणी करण्यात आली. नाशिक आणि मुंबईसह गुजरात आणि महाराष्ट्रातील विविध भागांत एकाच वेळी झालेल्या या कारवाईमुळे कॉर्पोरेट वर्तुळात आणि शेअर बाजारामध्ये मोठी खळबळ उडाली आहे.
कोणत्या ठिकाणांवर झाली झाडाझडती?
सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या शोधमोहिमेदरम्यान तपास यंत्रणेने विविध संशयित ठिकाणांना लक्ष केले. यामध्ये खालील ठिकाणांचा प्रामुख्याने समावेश होता:
कंपनी कार्यालये: संबंधित दोन्ही कंपन्यांची मुख्य व कॉर्पोरेट कार्यालये.
प्रमोटर्सची निवासस्थाने: कंपन्यांचे प्रमोटर आणि उच्चपदस्थ अधिकारी यांची घरे.
शेअर वाटप झालेले व्यक्ती: ज्या व्यक्तींना अत्यंत कमी किमतीत शेअर्सचे वाटप (Allotment) करण्यात आले होते, त्यांच्याशी संबंधित ठिकाणे.
आर्थिक संस्था: विविध स्टॉकब्रोकिंग आणि फायनान्स फर्म्सची कार्यालये.
सोशल मीडिया रॅकेट: प्रलोभने दाखवणारे आणि गुंतवणूकदारांना आकर्षित करण्यासाठी संशयास्पद ‘व्हॉट्सॲप ग्रुप्स’ (WhatsApp Groups) चालवणाऱ्या व्यक्तींची ठिकाणे.
बनावट कागदपत्रांद्वारे गृहकर्ज प्रकरणाचाही तपास
याआधी, आणखी एका वेगळ्या मनी लाँड्रिंग प्रकरणात सक्तवसुली संचालनालयाने (ED) शुक्रवारी, २३ ऑक्टोबर रोजी मोठी कारवाई केली होती. सूत्रांच्या माहितीनुसार, अनिवासी भारतीयांच्या (NRIs) नावाचा गैरवापर करून बनावट कागदपत्रांच्या आधारे फसवणुकीने गृहकर्ज (Fraudulent Housing Loans) लाटल्याप्रकरणी दिल्ली-एनसीआर, बंगळुरु आणि चंदीगड येथील एकूण १३ ठिकाणांवर शोधमोहीम राबवण्यात आली होती. एकामागोमाग एक सुरू असलेल्या या धडक कारवाईमुळे आर्थिक गैरव्यवहार करणाऱ्यांचे धाबे दणाणले आहेत.
तपास वेगात, मोठे खुलासे होण्याची शक्यता
शेअर बाजारात गुंतवणूकदारांची फसवणूक करण्यासाठी काही कंपन्या आणि ऑपरेटर मिळून कृत्रिमरीत्या शेअर्सचे भाव फुगवतात किंवा त्यामध्ये फेरफार करतात. या प्रकाराला आळा घालण्यासाठी आणि या रॅकेटमागील मुख्य सूत्रधारांपर्यंत पोहोचण्यासाठी ईडीचे अधिकारी कसून चौकशी करत आहेत. जप्त करण्यात आलेली कागदपत्रे आणि डिजिटल उपकरणांच्या विश्लेषणावरून आगामी काळात आणखी काही मोठे खुलासे होण्याची दाट शक्यता वर्तवली जात आहे.