विकास नाशिककर, (नाशिक) ४ नोव्हेंबर - भारतातील महानगरांच्या पलीकडे जाऊन आता टियर-२ आणि टियर-३ स्वरूपाच्या शहरांमध्ये व्यावसायिक कार्यालयीन संस्कृतीचे वेगाने विकेंद्रीकरण होत आहे. 'कन्स्ट्रक्शन वीक ऑनलाईन'च्या (Construction Week Online) एका ताज्या अहवालानुसार, देशातील उदयोगांची दिशा बदलत असून, नाशिकसारख्या वेगाने विकसित होणाऱ्या शहरांमध्ये आधुनिक ऑफिस आणि 'को-वर्किंग स्पेस'च्या (Co-working Spaces) वापरात विक्रमी वाढ नोंदवली जात आहे. पारंपरिक स्वतःच्या कार्यालयाच्या संकल्पनेफाट्यात फाटत तरुण उद्योजक, फ्रीलान्सर्स आणि कॉर्पोरेट कंपन्या आता लवचिक आणि हायब्रिड वर्कस्पेसला प्राधान्य देत आहेत.
नाशिकमध्ये को-वर्किंग स्पेसचा वाढता बोलबाला
नाशिकमध्ये मागील काही वर्षांत आयटी कंपन्या, फिनटेक स्टार्टअप्स, डिजिटल एजन्सीज आणि उत्पादन क्षेत्रातील (Manufacturing) कंपन्यांचा विस्तार मोठ्या प्रमाणावर झाला आहे. शहराच्या मध्यवर्ती भागासह गंगापूर रोड, शारणपूर रोड, भाभा नगर, तिडके कॉलनी, गोविंद नगर आणि वडाळा रस्ता यांसारख्या प्रमुख व्यावसायिक केंद्रांमध्ये अत्याधुनिक सुविधांनी युक्त अशा सह-कार्य जागांचे (Co-working Spaces) जाळे विस्तारत आहे.
रिगुस (Regus), द अड्रेस (The Address), एन्सो को-वर्किंग यांसारख्या नामवंत कंपन्या आणि राष्ट्रीय ब्रँड्सनी नाशिकमध्ये आपले बस्तान बसवले आहे. हॉट डेस्क (Hot Desks), प्रायव्हेट केबिन (Private Cabins), व्हर्च्युअल ऑफिस आणि कॉन्फरन्स रूम्स यांसारखे लवचिक पर्याय अत्यंत माफक दरात उपलब्ध होत असल्यामुळे छोट्या उद्योगांना मोठा आर्थिक दिलासा मिळत आहे.
लवचिकता आणि कमी खर्च हे मुख्य आकर्षण
पारंपरिक पद्धतीने स्वतःचे व्यावसायिक कार्यालय भाड्याने घेणे, लाखो रुपयांची डिपॉझिट रक्कम भरणे आणि इंटेरिअरचा खर्च करणे स्टार्टअप्ससाठी कठीण जाते. अशा वेळी 'रेडी-टू-मूव्ह' आणि प्लग-अँड-प्ले (Plug-and-play) तत्त्वावर चालणाऱ्या को-वर्किंग स्पेसेसमुळे उद्योजकांचा सुरुवातीचा मोठा भांडवली खर्च वाचतो. उच्च दर्जाचा इंटरनेट वेग, २४ तास वीज आणि सुरक्षा, मीटिंग रूम्स, कॅफेटेरिया आणि नेटवर्किंगची संधी यांसारख्या सुविधा एकाच छताखाली मिळत असल्याने कंपन्या या पर्यायाकडे मोठ्या प्रमाणात आकर्षित होत आहेत.
नाशिकमधील रिअल इस्टेट क्षेत्राला नवी दिशा
या बदलत्या ट्रेंडचा थेट सकारात्मक परिणाम नाशिकच्या कमर्शियल रिअल इस्टेट (Commercial Real Estate) क्षेत्रावर होत आहे. बिल्डर्स आणि प्रॉपर्टी डेव्हलपर्स आता इमारतींच्या डिझाईनमध्ये को-वर्किंग स्पेसेस आणि मॅनेज्ड ऑफिसच्या संकल्पनेला विशेष प्राधान्य देत आहेत. मुंबई आणि पुण्यासारख्या महानगरांमधील कंपन्या आता वाहतूक आणि जागेच्या उच्च खर्चाला पर्याय म्हणून नाशिकसारख्या टियर-२ शहरांमध्ये 'बॅक-ऑफिस' किंवा सॅटेलाइट कार्यालये सुरू करत आहेत.
भविष्यातील उज्ज्वल चित्र
नाशिकमध्ये उपलब्ध होणारे उच्चशिक्षित तरुण-तरुणींचे टॅलेंट पूल, उत्तम रस्ते वाहतूक, वाढती कनेक्टिव्हिटी आणि राहणीमानाचा सुसह्य खर्च यामुळे आगामी काळात नाशिक हे देशातील एक प्रमुख 'स्मार्ट बिझनेस हब' म्हणून उदयास येत आहे. 'कन्स्ट्रक्शन वीक'च्या अहवालात अधोरेखित केल्याप्रमाणे, टियर-२ शहरांमधील ही कार्यालयीन क्रांती केवळ तात्पुरती नसून ती भारतीय अर्थव्यवस्थेच्या विकेंद्रीकरणाचे आणि उज्ज्वल भविष्याचे भक्कम प्रतीक आहे.