पुणे/मुंबई, (प्रतिनिधी) २५ ऑक्टोबर - दिवाळी, धनत्रयोदशी आणि आगामी लग्नसराईच्या ऐन तोंडावर सराफा बाजारातून सर्वसामान्य ग्राहकांसाठी अत्यंत दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. मागील काही दिवसांपासून सोन्या-चांदीच्या दरात होणारा मोठा चढ-उतार थंडावला असून, येत्या काही दिवसांत सोन्याचे भाव 'धाडकन' खाली कोसळणार असल्याचा खळबळजनक अंदाज बाजार तज्ज्ञांनी वर्तवला आहे.
गेल्या काही आठवड्यांत गगनाला भिडलेल्या पिवळ्या धातूचे दर अचानक घसरू लागल्यामुळे सराफा बाजारात मोठी खळबळ उडाली आहे. ज्या ग्राहकांनी सणासुदीच्या खरेदीसाठी आपले बजेट राखून ठेवले होते, त्यांच्यासाठी ही एक अभूतपूर्व सुवर्णसंधी मानली जात आहे.
घसरणीमागील प्रमुख आंतरराष्ट्रीय व आर्थिक कारणे
आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेतील जलद हालचाली आणि जागतिक आर्थिक घडामोडींचा थेट परिणाम देशांतर्गत सोन्याच्या दरांवर दिसून येत आहे. तज्ज्ञांच्या मते, खालील कारणांमुळे सोन्याची चमक मंदावली आहे:
* कच्च्या तेलाच्या किमतीत बदल व जागतिक तणाव: आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाचे दर प्रति बॅरल $११७ च्या आसपास पोहोचले आहेत. मध्य पूर्वेतील राजकीय घडामोडी आणि अमेरिका-इराण तणावामुळे जागतिक गुंतवणूकदारांची पावले वेगाने बदलत आहेत.
* गुंतवणूकदारांची मोठ्या प्रमाणावर नफा-वसुली (Profit Booking): ‘ब्लूमबर्ग’ (Bloomberg) च्या अहवालानुसार, गेल्या काही आठवड्यांपासून बाजारात सोन्यावर आधारित ETF मध्ये सततचा कल बदलत आहे. आगामी दिवसांत भाव अजून घटण्याच्या शक्यतेमुळे बडे गुंतवणूकदार सोन्याची विक्री करून नफा मोकळा करत आहेत.
* वायदा बाजारातील (MCX) घसरण: मल्टी कमोडिटी एक्सचेंज (MCX) वर सोन्याच्या वायदा दरात प्रति १० ग्रॅम १,५०० रुपये ते ४,००० रुपयांपर्यंतची मोठी घसरण नोंदवली गेली. त्याचबरोबर चांदीच्या किमतीतही प्रति किलो हजारो रुपयांची घसरण झाली आहे.
सराफा बाजारातील सध्याचे ताजे दर आणि स्थिती
दिवाळीच्या अवघ्या काही दिवस आधी सोन्याचा आलेख घसरता राहिल्याने मुंबई, पुणे, नागपूर आणि नाशिकसह महाराष्ट्रातील मुख्य शहरांमधील सराफा दुकानांमध्ये ग्राहकांची गर्दी वाढू लागली आहे.
* २४ कॅरेट शुद्ध सोने: जीएसटीसह दर प्रति १० ग्रॅम १,४६,००० रुपयांच्या आसपास खाली आले आहेत.
* २२ कॅरेट दागिने सोने: २२ कॅरेट सोन्याचे भाव १,३२,००० ते १,३३,००० रुपये प्रति १० ग्रॅमच्या स्तरावर आले आहेत.
* १८ कॅरेट सोन्याची मागणी: मध्यमवर्गीय ग्राहकांमध्ये सध्या बजेटच्या दृष्टीने १८ कॅरेट आणि १४ कॅरेट दागिन्यांना मोठी पसंती मिळताना दिसत आहे.
* चांदीचे दर: सोन्यासोबतच चांदीनेही नरमाई दाखवली असून, किलोमागे मोठी घट नोंदवून ती २ लाखांच्या आत व्यवहार करत आहे.
ग्राहकांनी खरेदी कशी करावी? तज्ज्ञांचा महत्त्वाचा सल्ला
लग्नसराई आणि दिवाळी पाडव्यासाठी दागिने खरेदी करणाऱ्या कुटुंबांना ही घसरण दिलासा देणारी असली, तरी तज्ज्ञांनी सावधगिरीचा इशाराही दिला आहे.
तज्ज्ञांचे मत:
"सोन्याचे भाव एकाच झटक्यात तळाला पोहोचणार नाहीत. त्यामुळे ग्राहकांनी आपल्या बजेटचे नियोजन करून संपूर्ण खरेदी एकाच वेळी करण्याऐवजी तप्प्याटप्प्याने (SIPP पद्धतीने) करावी. सोन्यासाठी ₹१,४०,००० ही अत्यंत महत्त्वाची सपोर्ट लेव्हल मानली जात आहे. जर दर या पातळीच्या खाली घसरले, तर अजून घसरण पाहायला मिळू शकते."
तसेच खरेदी करताना केवळ दरांकडे न पाहता, दागिन्यांवरील बीआयएस हॉलमार्क (BIS Hallmark) नक्की तपासावा आणि मेकिंग चार्जेसवर (घडणावळ) स्थानिक सराफा दुकानदारांशी वाटाघाटी करूनच खरेदी करावी, असा सल्लाही अर्थतज्ज्ञांनी दिला आहे.
थोडक्यात काय?
सणासुदीच्या काळात सोन्याचा भाव गगनाला भिडून खिशाला कात्री लागेल अशी भीती व्यक्त केली जात होती; मात्र आंतरराष्ट्रीय बाजारातील घसरणीने भारतीय ग्राहकांना मोठा दिलासा दिला आहे. येत्या काही दिवसांत भावात आणखी घट झाल्यास ही खरेदीदारांसाठी गेल्या काही महिन्यांतील सर्वात मोठी 'गोल्डन अपॉर्च्युनिटी' ठरेल!