नाशिक, (प्रतिनिधी) २३ ऑक्टोबर - आगामी 'सिंहस्थ कुंभमेळा २०२७' च्या पूर्वतयारीचा एक भाग म्हणून नाशिक त्र्यंबकेश्वर कुंभमेळा प्राधिकरणाच्या वतीने भाविकांसाठी विशेष अधिकृत संकेतस्थळ (Website) विकसित करण्यात येत आहे. जगभरातून आणि देशभरातून येणाऱ्या कोट्यवधी भाविकांना कुंभमेळ्याशी संबंधित अधिकृत, अचूक व विश्वासार्ह माहिती एकाच छताखाली उपलब्ध करून देणे आणि त्यांच्या प्रवासाचे नियोजन सुलभ करणे, हा या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश आहे. कुंभमेळ्याच्या ध्वजारोहण सोहळ्याच्या शुभमुहूर्तावर या संकेतस्थळाच्या प्राथमिक आवृत्तीचे भव्य अनावरण केले जाणार आहे.
टप्प्याटप्प्याने विकसित होणारे सक्षम डिजिटल व्यासपीठ
कुंभमेळा प्राधिकरणाने दिलेल्या माहितीनुसार, सुरुवातीला या संकेतस्थळावर कुंभमेळ्याची मूलभूत माहिती उपलब्ध असेल. मात्र, पुढील टप्प्यांमध्ये हे संकेतस्थळ अधिक आधुनिक आणि सक्षम केले जाईल. यामध्ये थेट अद्ययावत माहिती (Live Updates), विविध डिजिटल सेवा आणि इतर संबंधित सरकारी यंत्रणांच्या प्रणालींशी समन्वय साधणाऱ्या प्रगत सुविधांचा समावेश टप्प्याटप्प्याने करण्यात येणार आहे.
कुंभयात्रेचे परिपूर्ण नियोजन एकाच ठिकाणी
संकेतस्थळावर भाविकांना सिंहस्थ कुंभमेळ्याचा ऐतिहासिक, धार्मिक व सांस्कृतिक वारसा, महत्त्वाची मंदिरे, पवित्र घाट, आखाडे आणि धार्मिक स्थळांची सविस्तर माहिती उपलब्ध करून दिली जाईल. तसेच सर्वात महत्त्वाचे मानले जाणारे 'पर्वणी स्नाना'च्या अधिकृत तारखा व वेळा, महत्त्वाच्या घोषणा आणि प्रशासकीय मार्गदर्शन एकाच ठिकाणी मिळेल.
नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथे पोहोचण्यासाठी हवाई, रेल्वे, रस्ते वाहतूक आणि स्थानिक प्रवासासंबंधीचे पर्याय दर्शवले जातील. पुढील आवृत्तीमध्ये वाहनतळ (Parking), वाहतुकीतील बदल, प्रवेश व निर्गमन मार्ग, शटल बस सेवा आणि पायी जाण्याच्या मार्गांची अचूक माहिती नकाशासह दिली जाणार आहे.
मूलभूत सुविधा आणि आपत्कालीन सुरक्षेवर विशेष भर
भाविकांचा प्रवास सुखकर व्हावा यासाठी संकेतस्थळावर स्वतंत्र सुविधा निर्देशिका (Directory) प्रस्तावित आहे. यात खालील सेवांची माहिती सहज शोधता येईल:
* आरोग्य व स्वच्छता: स्वच्छतागृहे, पिण्याच्या पाण्याची ठिकाणे, स्नान सुविधा, वैद्यकीय मदत केंद्रे आणि रुग्णालये.
* प्रशासकीय मदत: पोलिस चौक्या, मदत कक्ष, 'हरवले-सापडले' केंद्रे आणि २४/७ हेल्पलाइन क्रमांक.
* इतर सुविधा: निवास व्यवस्था, अन्नछत्रे, बस स्थानके आणि रेल्वे स्थानके.
सुरक्षेच्या दृष्टीने पोलिस, अग्निशमन दल, रुग्णवाहिका आणि मध्यवर्ती नियंत्रण कक्षाचे संपर्क क्रमांक संकेतस्थळावर असतील. वाहतुकीतील ऐनवेळचे बदल, हवामान अंदाज, नदीच्या पात्रातील पाण्याच्या पातळीचे इशारे आणि गर्दी व्यवस्थापनाच्या सूचना येथे रिअल-टाईम अपडेट केल्या जातील.
बहुभाषिक स्वरूप आणि 'कुंभदूत' प्रणालीचे आकर्षण
देश-विदेशातील सर्व भाषिक भाविकांसाठी हे संकेतस्थळ बहुभाषिक (Multilingual) स्वरूपात उपलब्ध असेल. कमी इंटरनेट वेग (Low Internet Speed) असतानाही ही वेबसाईट जलद गतीने चालेल आणि मोबाईल व संगणकावर सहज वापरता येईल, अशी तिची रचना आहे. दिव्यांगांसाठीही सुलभ वापर प्रणाली विकसित केली जात आहे.
याशिवाय, भाविकांसाठी निवडक घाट व मंदिरांची ३६० अंश दृश्ये (360-degree views), आभासी सफर (Virtual Tour), ऑडिओ मार्गदर्शक आणि अधिकृत थेट प्रक्षेपणाची (Live Streaming) सुविधा समाविष्ट असेल. प्राधिकरणाच्या डिजिटल धोरणाचा भाग म्हणून कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर (AI) आधारित ‘कुंभदूत’ ही भाविक सहाय्य प्रणाली आणि मोबाईल ॲप देखील या संकेतस्थळाशी जोडले जाणार आहे.
नाशिक-त्र्यंबकेश्वर कुंभमेळा प्राधिकरणाचा हा डिजिटल पुढाकार भाविकांना थेट तंत्रज्ञानाची जोड देऊन कुंभमेळ्याचा धार्मिक अनुभव अधिक सुरक्षित, सुलभ आणि आनंददायी बनवण्यासाठी अत्यंत प्रभावी ठरेल, यात शंका नाही.