नाशिक, (प्रतिनिधी) २१ ऑक्टोबर - आगामी सिंहस्थ कुंभमेळा २०२७ च्या पार्श्वभूमीवर सुरक्षेची आणि गर्दीच्या व्यवस्थापनाची धुरा सांभाळण्यासाठी नाशिक महानगरपालिकेने (NMC) एक अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. शहराच्या बाह्य वळणावर असलेल्या आडगाव येथील ग्रामीण पोलीस मुख्यालयाच्या परिसरात नवीन 'कमांड अँड कंट्रोल सेंटर' (CCC) उभारण्यासाठी तब्बल ३० कोटी रुपयांची निविदा (Tender) महापालिकेने जारी केली आहे. तंत्रज्ञानावर आधारित सुरक्षितता आणि व्यवस्थापनाच्या दृष्टीने हा प्रकल्प अत्यंत महत्त्वपूर्ण मानला जात आहे.
कुंभमेळ्यातील संभाव्य गर्दी आणि अत्याधुनिक सुरक्षा यंत्रणा
आगामी कुंभमेळ्यात नाशिक शहरात सुमारे ८ ते १० कोटी तर त्र्यंबकेश्वरमध्ये सुमारे ४ कोटी भाविक येण्याचा अंदाज वर्तवला आहे. या महागर्दीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी आणि सुरक्षेचा चोख बंदोबस्त राखण्यासाठी सिंहस्थ कुंभमेळा प्राधिकरण (NTKMA) आणि नाशिक स्मार्ट सिटी कॉर्पोरेशन यांच्या सहकार्याने ही यंत्रणा उभी केली जात आहे.
या प्रकल्पांतर्गत निवडलेली एजन्सी या कमांड सेंटरच्या साहित्याचा पुरवठा, इन्स्टॉलेशन, एकत्रीकरण (Integration), चाचणी, कमिशनिंग तसेच त्याच्या अंमलबजावणीनंतरची देखभाल आणि दुरुस्तीची (Operation & Maintenance) जबाबदारी पार पाडणार आहे. निविदा अर्ज सादर करण्याची अंतिम तारीख ३१ ऑक्टोबर असून, नोव्हेंबरच्या मध्यात याचे वर्क ऑर्डर जारी करण्याचे प्रशासनाचे नियोजन आहे.
प्रकल्पाची प्रमुख वैशिष्ट्ये:
एकात्मिक सीसीटीव्ही व ड्रोन नजर: कुंभमेळा क्षेत्र, घाट, रस्ते, पार्किंग झोन आणि निवास व्यवстаयाच्या ठिकाणी लावण्यात आलेले सर्व सीसीटीव्ही कॅमेरे व ड्रोनचे फुटेज या नवीन केंद्राशी जोडले जातील.
अॅडव्हान्स तंत्रज्ञान: यात कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI-enabled) सीसीटीव्ही सर्व्हिलन्स, व्हिडिओ अनालिटिक्स, स्वयंचलित नंबर प्लेट ओळख प्रणाली (ANPR), गर्दी घनता मोजणी यंत्रणा (Crowd-density monitoring) आणि स्मार्ट पार्किंग व्यवस्थापन प्रणालीचा समावेश असेल.
केंद्रीकृत नियंत्रण: हे आडगावचे कमांड सेंटर मुख्य operational hub म्हणून काम करेल. तसेच हे केंद्र नाशिक स्मार्ट सिटीच्या पंचवटीतील विद्यमान कमांड सेंटर आणि त्र्यंबकेश्वरच्या कमांड सेंटरशी जोडले जाईल.
कायमस्वरूपी सार्वजनिक सुरक्षा आराखडा
कुंभमेळा संपल्यानंतरही ही सर्व अत्याधुनिक सुरक्षा यंत्रणा आणि कमांड सेंटर नाशिक शहराच्या सार्वजनिक सुरक्षा, वाहतूक व्यवस्थापन आणि नागरी देखरेखीसाठी कायमस्वरूपी वापरले जाणार आहेत. या प्रकल्पाच्या माध्यमातून आपत्कालीन प्रसंगी तातडीने प्रतिसाद देणे आणि विविध यंत्रणांमध्ये योग्य समन्वय साधणे शक्य होणार असून, यामुळे नाशिकमधील सुरक्षा यंत्रणा अधिक बळकट होणार आहे.