नाशिक, (प्रतिनिधी) २१ ऑक्टोबर - कृषी बाजारपेठेतून एक अत्यंत चिंताजनक बातमी समोर आली आहे. जिल्ह्यातील शेतकरी अगोदरच दुष्काळाच्या तीव्र झळा सोसत असताना, आता टोमॅटोच्या दरात तब्बल ६५ टक्क्यांची मोठी घसरण झाल्यामुळे बळीराजासमोर मोठे आर्थिक संकट उभे ठाकले आहे. आशियातील सर्वात मोठ्या पिंपळगाव कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये (APMC) आवक अचानक वाढल्यामुळे आणि मागणी घटल्यामुळे टोमॅटोचे घाऊक दर अक्षरशः रसातळाला गेले आहेत.
एका आठवड्यात दरामध्ये मोठी घसरण
मिळालेल्या माहितीनुसार, पिंपळगाव बाजार समितीत गेल्या एका आठवड्यात टोमॅटोच्या घाऊक दरात तब्बल ६५ टक्क्यांची विक्रमी घट नोंदवली गेली आहे. अवघ्या सात दिवसांपूर्वी म्हणजेच १२ ऑक्टोबर रोजी २० किलोच्या क्रेटचा सरासरी घाऊक दर ३२१ रुपये (अंदाजे १६ रुपये प्रति किलो) होता, तो घसरून सोमवारी थेट १११ रुपये प्रति क्रेट (म्हणजेच अवघे ५.५५ रुपये प्रति किलो) इतका खाली आला.
घाऊक बाजारातील या दरांच्या घसरणीचा थेट परिणाम किरकोळ बाजारावरही झाला आहे. नाशिकच्या किरकोळ बाजारात काही दिवसांपूर्वी ४० रुपये प्रति किलो विकला जाणारा हा शेतमाल आता २० रुपयांवर आला असून, येत्या काही दिवसांत दरांमध्ये आणखी घसरण होण्याची शक्यता व्यापाऱ्यांनी वर्तवली आहे.
बाजारपेठेत प्रचंड आवक आणि दुहेरी संकट
टोमॅटो उत्पादक शेतकरी सध्या दुहेरी संकटात सापडले आहेत. एकीकडे तीव्र दुष्काळामुळे पिकांना पाणी देणे कठीण झाले आहे, तर दुसरीकडे वाढत्या तापमानामुळे टोमॅटो अपेक्षेपेक्षा लवकर पिकत आहेत. यामुळे बाजार समित्यांमध्ये टोमॅटोची प्रचंड आवक वाढली आहे. गेल्या काही दिवसांपासून दररोज सुमारे ३ लाख ते ३.७५ लाख क्रेट्स बाजारात पोहोचत आहेत. बाजारात मागणीपेक्षा आवक प्रमाणाबाहेर वाढल्यामुळे दरांना घरघर लागली आहे.
गुणवत्तेनुसार टोमॅटोचे दर २० ते ३३१ रुपये प्रति क्रेट या श्रेणीत विकले जात आहेत. यात निकृष्ट दर्जाचा टोमॅटो केवळ १ रुपया प्रति किलो तर उत्तम दर्जाचा माल जास्तीत जास्त १६.५५ रुपयांपर्यंत विकला गेला.
मागणीत घट आणि इतर राज्यांची वाढलेली स्थानिक आवक
सध्या नवरात्रोत्सवाचा काळ आणि अनेक घाऊक बाजारपेठा बंद असल्यामुळे मागणीत मोठी घट झाली आहे. तसेच, उत्तर प्रदेश, बिहार आणि मध्य प्रदेश यांसारख्या प्रमुख ग्राहक राज्यांमध्ये स्थानिक स्तरावरच टोमॅटोचे उत्पादन उपलब्ध होत असल्याने, त्यांना नाशिकच्या टोमॅटोवरील मदार कमी करावी लागली आहे. यामुळे निर्यातीची मागणीही थंडावली आहे.
उत्पादनाचा खर्च वाढलेला असताना आणि ऐन हंगामात टोमॅटोला मातीमोल भाव मिळत असल्यामुळे नाशिकच्या शेतकरी वर्गात तीव्र नाराजी आणि चिंतेचे वातावरण पसरले आहे.