नाशिक, (प्रतिनिधी) २० जानेवारी - महाराष्ट्र आरोग्य विज्ञान विद्यापीठ आणि नाशिक येथील 'अरण्यानी बायोकन्झरवेशन सोसायटी' यांच्या संयुक्त विद्यमाने विद्यापीठ परिसरात आयोजित जैवविविधता सर्वेक्षण शिबिरात एका अत्यंत दुर्मिळ पक्ष्याची नोंद करण्यात आली आहे. 'ह्युम्स वॉर्बलर' (Hume's Warbler) हा पक्षी नाशिकमध्ये पहिल्यांदाच पहावयास मिळाल्याने पक्षीप्रेमींमध्ये उत्साहाचे वातावरण आहे.
पर्वतीय भागातील पाहुणा आता नाशिकमध्ये
अरण्यानी सोसायटीचे सल्लागार सतीश गोगटे यांनी माहिती दिली की, 'ह्युम्स वॉर्बलर' हा पक्षी साधारणपणे समुद्रसपाटीपासून ३,५०० मीटर उंचीवर, काराकोरम ते मंगोलियातील अल्ताई पर्वतांपर्यंतच्या भागात आढळतो. चिमणीच्या आकाराचा हा लहान पक्षी सतत हालचाल करत असतो आणि गाणे गुणगुणल्यासारखा आवाज काढतो. त्याच्या विशिष्ट रंगामुळे आणि झाडांवरील वावरामुळे त्याला शोधणे कठीण असते, मात्र या सर्वेक्षणात त्याचे अस्तित्व अधोरेखित झाले आहे.
२७० पक्ष्यांचे दर्शन
या पक्षीगणनेत सुमारे ५० प्रजातींचे २७० पक्षी आढळून आले. यामध्ये प्रामुख्याने खालील पक्ष्यांचा समावेश होता:
* दुर्मिळ व वैशिष्ट्यपूर्ण: ह्युम्स वॉर्बलर, स्वर्गीय नर्तक (Paradise Flycatcher), तांबट, हळद्या, आणि सुभग.
* नेहमीचे पक्षी: मोर, भारद्वाज, वेडा राघू, खंड्या, पाकोळी, टिटवी, लहान बगळा, शिकाऱ्या, आणि घार.
पर्यावरण साक्षरतेचा उपक्रम
याप्रसंगी परीक्षा नियंत्रक डॉ. संदीप कडू म्हणाले की, "आरोग्य विद्यापीठ केवळ शिक्षणाचे केंद्र नसून निसर्ग संवर्धनासाठीही सजग आहे. या शिबिराद्वारे संकलित झालेला वैज्ञानिक डेटा पर्यावरण साक्षरता वाढवण्यासाठी महत्त्वाचा ठरेल." तर वित्त व लेखाधिकारी श्री. बोधिकिरण सोनकांबळे यांनी हा उपक्रम शाश्वत भविष्याकडे टाकलेले पाऊल असल्याचे नमूद केले.
ई-बर्ड (eBird) वर माहिती अद्यावत
या शिबिरात आढळलेली माहिती 'ई-बर्ड' या जागतिक ॲपवर अद्यावत करण्यात आली आहे, जी जगभरातील पक्षी अभ्यासकांसाठी उपयुक्त ठरेल. या उपक्रमाचे समन्वय जनसंपर्क अधिकारी डॉ. स्वप्नील तोरणे यांनी केले. शिबिरात सतीश गोगटे, मनिष गोडबोले, गणेश वाघ यांच्यासह अनेक पक्षीमित्र सहभागी झाले होते.
"विद्यापीठ परिसरात पक्षांना योग्य निवारा आणि अधिवास मिळाल्याने त्यांची संख्या वाढण्यास मदत होत आहे. पक्षांसोबतच येथे कीटक आणि सरपटणाऱ्या प्राण्यांचाही मोठा वावर आहे."
— श्री. सतीश गोगटे, सल्लागार, अरण्यानी बायोकन्झरवेशन सोसायटी.
