दीपकनाथ गांगुर्डे, (नाशिक) २२ सप्टेंबर - शहरातील वेगाने वाढणारी वाहतूक कोंडी, अपघातांचा धोका आणि २०२७ मध्ये होणारा भव्य सिंहस्थ कुंभमेळा लक्षात घेता, नाशिक महानगरपालिकेने शहर वाहतुकीला शिस्त लावण्यासाठी कंबर कसली आहे. शहरातील अत्यंत गजबजलेल्या व महत्त्वाच्या सुमारे ३० चौकांची शास्त्रीय पद्धतीने पुनर्रचना (Redesign) आणि सुधारणा करण्यासाठी वाहतूक अभियांत्रिकी सल्लागार नियुक्त करण्याची प्रक्रिया मनपाने सुरू केली आहे. यासाठी मनपाकडून 'रिक्वेस्ट फॉर प्रपोजल' (RFP) जाहीर करण्यात आले आहे.
सल्लागार काय करणार?
सप्टेंबरच्या अखेरीस किंवा ऑक्टोबर २०२६ च्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत या सल्लागाराची निवड प्रक्रिया पूर्ण होणे अपेक्षित आहे. निवड झालेला सल्लागार खालील महत्त्वाची कामे करेल:
१. प्रत्यक्ष सर्वेक्षण व डेटा संकलन: चौकातील वाहनांची संख्या, वाहतुकीचा वेग, आणि गर्दीच्या वेळांचा सविस्तर अभ्यास करणे.
२. अडथळे व बॉटलनेक्स शोधणे: चौकांमध्ये वाहतूक का अडकते आणि अपघातांचे मुख्य केंद्र (Conflict Points) कोणते आहेत, याचा शोध घेणे.
३. आयआरसी (IRC) मार्गदर्शक तत्त्वे: इंडियन रोड्स काँग्रेसच्या नियमांनुसार आणि मानकांनुसार चौकांच्या सुधारणेचा आराखडा तयार करणे.
४. प्रत्यक्ष उपाययोजना: रस्ते रुंदीकरण, वळणांवरील बदल (Turning Movements), सिग्नल यंत्रणा सुधारणे, पदचाऱ्यांसाठी सुरक्षित रस्ते (Pedestrian Crossings) आणि गती नियंत्रक उपाययोजना सुचवणे.
या ३० प्रमुख चौकांचा समावेश:
मनपाने अभ्यासासाठी आणि सुधारणेसाठी निवडलेल्या ३० प्रमुख चौकांमध्ये शहरातील काही अत्यंत गजबजलेल्या ठिकाणांचा समावेश आहे:
अशोक स्तंभ, रविवार कारंजा व शालिमार
द्वारक सर्कल, मुंबई नाका व छत्रपती संभाजीनगर नाका
मध्यवर्ती बस स्थानक (CBS) व त्र्यंबक नाका सिग्नल
जुना गंगापूर नाका, एबीबी सिग्नल, सारडा सर्कल व मायको (MICO) सिग्नल
याशिवाय शहरातील इतर महत्त्वाच्या जोड रस्त्यांचा आणि चौकांचाही यामध्ये समावेश आहे.
कुंभमेळ्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचे पाऊल
२०२७ च्या सिंहस्थ कुंभमेळ्यादरम्यान नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथे देशभरातून लाखो भाविक व नागरिक दाखल होतील. त्या काळात वाहतूक व्यवस्था कोलमडू नये आणि शहरात कुठेही वाहतूक कोंडी होऊ नये, यासाठी हे सर्व सुधारणा कार्य कुंभमेळा सुरू होण्यापूर्वीच पूर्ण करण्याचे मनपाचे नियोजन आहे.
प्रशासकीय प्रतिक्रिया:
मनपाच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्याने दिलेल्या माहितीनुसार, "वाहतूक तज्ज्ञ आणि सल्लागारांच्या मदतीने शहरातील विविध चौकांसाठी संकल्पनात्मक प्लॅन (Concept Plans) तयार केले जातील. त्यातील सर्वाधिक योग्य, व्यावहारिक आणि प्रभावी डिझाइनची निवड करून त्यांची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी केली जाईल."
या प्रकल्पामुळे नाशिक शहरातील रस्ते वाहतूक अधिक सुरक्षित, जलद आणि सुरक्षित होण्यास मदत होणार असून, नागरिकांना दररोजच्या वाहतूक कोंडीतून मोठा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.
