कल्याण, (प्रतिनिधी) १४ सप्टेंबर - सोमवार, १४ सप्टेंबर रोजी राज्यभरात लाडक्या गणरायाचे आगमन होत असून, यंदा गणेशोत्सवाची सुरुवात आणि हरतालिका पूजन एकाच दिवशी आले आहे. सोमवारी सकाळी ७:०६ वाजता तृतीया समाप्त होऊन चतुर्थी सुरू होणार असल्याने सूर्योदयाच्या वेळी तृतीया तिथीनुसार हरतालिका पूजन आणि मध्यान्हकाळी चतुर्थीनुसार गणेशमूर्ती स्थापना व पूजन सोमवारीच करायचे आहे.
गणेशमूर्ती स्थापनेचा मुख्य मुहूर्त:
मुख्य कालावधी (मध्यान्हकाळ): सकाळी ११:२१ ते दुपारी १:४८ हा गणेशमूर्ती स्थापना व षोडशोपचार पूजनासाठी सर्वोत्तम वेळ आहे.
पर्यायी वेळ: काही कारणास्तव या वेळेत पूजा शक्य नसल्यास पहाटे उषःकालापासून दुपारी १:४८ पर्यंत केव्हाही स्थापना व पूजन करता येईल.
हरतालिका पूजन: सूर्योदयापासून मध्यान्हापर्यंत कधीही करता येईल.
मातीच्या गणेशमूर्तीचे मूळ रहस्य व पर्यावरण संवर्धन:
भाद्रपदात शेतात धान्य तयार होत असताना पृथ्वीविषयी कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी मातीच्या (मृण्मयी) मूर्तीची पूजा करण्याची परंपरा आहे. पूर्वी शेतातील मातीपासून मूर्ती बनवून तेथेच पूजन व विसर्जन केले जाई. निसर्गाविषयी कृतज्ञतेचा हाच मूळ हेतू जपून गणेशभक्तांनी जल, ध्वनी आणि वायुप्रदूषण टाळत पर्यावरणपूरक उत्सव साजरा करावा, असे आवाहन पंचांगकर्ते दा. कृ. सोमण यांनी केले आहे.
षोडशोपचार पूजा व आरतीचे शास्त्र:
षोडशोपचार (सोळा उपचार): १. आवाहन, २. आसन, ३. पाद्य, ४. अर्घ्य, ५. आचमन, ६. स्नान, ७. वस्त्र, ८. यज्ञोपवीत, ९. गंध, १०. पुष्प, ११. धूप, १२. दीप, १३. नैवेद्य, १४. मंत्रपुष्प, १५. प्रदक्षिणा आणि १६. नमस्कार.
आरतीची पद्धत: समर्थ रामदास स्वामी रचित ‘सुखकर्ता दुःखहर्ता’ ही आरती मोठ्याने ओरडून म्हणण्याऐवजी आर्त, मधुर स्वरात आणि शब्दांची शुद्धता राखून म्हणावी.
गौरी आगमनाचे दिवस (१७ ते १९ सप्टेंबर):
गौरी आगमन: गुरुवार, १७ सप्टेंबर (सायंकाळी ७:५४ पर्यंत, अनुराधा नक्षत्र)
गौरी पूजन: शुक्रवार, १८ सप्टेंबर (ज्येष्ठा नक्षत्र)
गौरी विसर्जन: शनिवार, १९ सप्टेंबर (मूळ नक्षत्र)
पुढील वर्षी बाप्पा १० दिवस लवकर!
यंदा १४ सप्टेंबरला गणेशोत्सव सुरू होत असला, तरी पुढील वर्षी (२०२७ मध्ये) बाप्पाचे आगमन तब्बल १० दिवस आधी, म्हणजेच शनिवार, ४ सप्टेंबर २०२७ रोजी होणार आहे.
