नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) २६ ऑगस्ट - देशात सध्या ऋतुमानानुसार (Seasonal) पसरणाऱ्या इन्फ्लूएंझा आणि H1N1 विषाणूच्या पार्श्वभूमीवर केंद्रीय आरोग्य मंत्रालय, भारतीय वैद्यकीय संशोधन परिषद (ICMR) आणि NCDC संयुक्तपणे बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत. "हा हंगामी आजार स्वमर्यादित (Self-limiting) असून देशात कोणताही नवीन किंवा असामान्य विषाणूचा प्रकार आढळलेला नाही," अशी स्पष्ट माहिती ICMR चे महासंचालक डॉ. राजीव बहल यांनी दिली आहे.
विषाणूमध्ये सामान्य अँटीजेनिक ड्रिफ्ट; नवीन धोका नाही
देशभरातील ७३ विषाणू संशोधन आणि निदान प्रयोगशाळांच्या (VRDL) जाळ्याद्वारे जनुकीय तपासणी सुरू आहे. सध्या पसरणारा H1N1 विषाणू 'A/Missouri/11/2025 (H1N1) pdm09-सदृश' असून, हा वंश २०२५ पासून भारतात सक्रिय आहे. यामध्ये झालेले बदल हे नियमित आणि सामान्य 'अँटीजेनिक ड्रिफ्ट' (Antigenic drift) नुसारच असून घाबरण्याचे कोणतेही कारण नाही.
आजाराची प्रमुख लक्षणे आणि काळजी
सौम्य स्वरूपाच्या या आजारात ताप, खोकला, घसा खवखवणे, डोकेदुखी, अंगदुखी आणि थकवा ही सामान्य लक्षणे दिसतात. बहुतांश रुग्ण पुरेशी विश्रांती आणि पाण्याने बरे होतात.
धोकादायक गट: वृद्ध, लहान मुले, गर्भवती महिला आणि सह-व्याधी (Co-morbidities) असलेल्या व्यक्तींनी लक्षणे दिसताच त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
काय करावे आणि काय करू नये?
खोकताना/शिंकताना नाक व तोंड रुमालाने झाका.
H1N1 चे निदान झाल्यास घाबरून जाऊ नका.
साबणाने वारंवार हात धुवा किंवा सॅनिटायझर वापरा.
वैद्यकीय सल्ल्याशिवाय अँटीबायोटिक्स/अँटीव्हायरल औषधे घेऊ नका.
आजारी असल्यास घरीच विश्रांती घ्या व भरपूर पाणी प्या.
न धुतलेल्या हातांनी डोळे, नाक आणि तोंडाला स्पर्श करू नका.
आजार वाढल्यास त्वरित डॉक्टरांशी संपर्क साधा.
लक्षणे असताना सार्वजनिक ठिकाणी किंवा गर्दीत जाणे टाळा.
आरोग्य यंत्रणा सर्व घडामोडींवर लक्ष ठेवून असून नागरिकांनी भीती न बाळगता वैयक्तिक स्वच्छतेची काळजी घेण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.