विकास नाशिककर, (नाशिक) ३ सप्टेंबर - रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्या आगामी भारत दौऱ्याच्या पार्श्वभूमीवर भारत आणि रशियादरम्यान संरक्षण क्षेत्रातील एका महाकराराची तयारी सुरू आहे. या करारांतर्गत भारतीय हवाई दलाच्या ताफ्यातील १०० हून अधिक 'सुखोई-३०MKI' (Su-30MKI) लढाऊ विमानांचे अपग्रेडेशन आणि रशियाच्या ५ व्या पिढीतील 'Su-57' (Stealth Fighter) विमानांच्या संयुक्त उत्पादनावर शिक्कामोर्तब होण्याची दाट शक्यता आहे. या ऐतिहासिक घडामोडीचा थेट आणि सर्वाधिक फायदा नाशिकमधील 'हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेड' (HAL ओझर) ला होणार आहे.
१. नाशिक 'HAL' मध्ये होणार १००+ सुखोईंचे 'सुपर सुखोई'मध्ये रुपांतर
भारतीय हवाई दलाची मुख्य ताकद असलेल्या सुखोई विमानांना नवीन इंजिन, रडार, अद्ययावत इलेक्ट्रॉनिक्स आणि प्रगत शस्त्रास्त्रांनी सुसज्ज केले जाणार आहे. या अपग्रेडेशनसाठी रशियन तज्ज्ञांच्या पथकाने आधीच नाशिक एचएएल (HAL) युनिटला भेट देऊन तांत्रिक पाहणी केली आहे. या प्रकल्पामुळे नाशिक एचएएलला हजारो कोटींचे काम मिळून पुढील अनेक वर्षांसाठी मोठा वर्कऑर्डर बेस तयार होणार आहे.
२. Su-57 (५ व्या पिढीतील स्टेल्थ फायटर) च्या उत्पादनाची संधी
रशियाने भारताला Su-57 या स्टेल्थ लढाऊ विमानाचे तंत्रज्ञान हस्तांतरण (Technology Transfer) आणि भारतातच निर्मितीचा प्रस्ताव दिला आहे. नाशिकच्या ओझर येथील एचएएल प्लांटमध्ये आधीपासूनच सुखोई निर्मितीची पायाभूत सुविधा (Assembly Line) उपलब्ध असल्याने, भविष्यात हे विमान नाशिकमध्ये तयार होण्याचा मार्ग मोकळा होऊ शकतो.
३. नाशिकमधील 'ॲन्सिलरी' (MSME) उद्योगांना मोठी चालना
एचएएलला मिळणाऱ्या मोठ्या कंत्राटांमुळे नाशिक आणि ओझर परिसरातील शेकडो सूक्ष्म, लघू आणि मध्यम (MSME) सुटे भाग बनवणाऱ्या कंपन्यांना मोठा व्यवसाय मिळेल. यामुळे नाशिकच्या संरक्षण उत्पादनाच्या (Defence Manufacturing) क्षेत्राला नवी ओळख मिळून मोठ्या प्रमाणावर कुशल रोजगाराच्या संधी निर्माण होतील.
४. जागतिक स्तरावर 'मेंटेनन्स हब' बनण्याची क्षमता
भारतीय ताफ्यासोबतच मित्रदेशांकडे असलेल्या रशियन सुखोई विमानांच्या दुरुस्ती (Overhaul) आणि देखभालीसाठी नाशिक एचएएलला जागतिक स्तरावर 'मेंटेनन्स अँड रिपेअर (MRO) हब' म्हणून विकसित केले जात आहे.
एकंदरीत, भारत-रशिया संरक्षण सहकार्याचा हा नवा अध्याय नाशिकच्या औद्योगिक आणि आर्थिक प्रगतीसाठी 'गेम चेंजर' ठरणार आहे.
