नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) १९ ऑगस्ट - अयोध्येतील श्रीराम जन्मभूमी तीर्थक्षेत्र ट्रस्ट अंतर्गत भाविकांकडून मिळणाऱ्या देणग्यांच्या मोजणीत आणि व्यवस्थापनात झालेल्या कथित गैरव्यवहाराप्रकरणी विशेष तपास पथकाने (SIT) आपला अंतिम अहवाल सादर केला आहे. या चौकशी अहवालात ट्रस्टचे सरचिटणीस चंपत राय यांना एसआयटीने पूर्णपणे 'क्लीन चिट' दिली आहे.
गृह विभागामार्फत हा चौकशी अहवाल मंदिर ट्रस्टकडे सोपवण्यात आला असून, देणगी चोरी व हेराफेरीप्रकरणी प्रत्यक्ष सहभागी असलेल्या ८ जणांवर कठोर कारवाई करण्यात आली आहे.
अहवालातील मुख्य निष्कर्ष आणि 'क्लीन चिट'
चंपत राय यांना दिलासा: तपासादरम्यान मिळालेले पुरावे आणि साक्षीदारांच्या जबाबांवरून, देणगी व्यवस्थापनातील प्रशासकीय स्तरावर किंवा ट्रस्टच्या प्रमुख पदाधिकाऱ्यांकडून कोणताही प्रत्यक्ष गैरव्यवहार झालेला नाही, हे सिद्ध झाले आहे. त्यामुळे एसआयटीने चंपत राय यांना या प्रकरणातून दोषमुक्त केले आहे.
८ आरोपींना अटक: देणगी पेट्यांची मोजणी आणि हाताळणी करणाऱ्या बँक कर्मचारी व सुरक्षा रक्षक/कर्मचाऱ्यांच्या पातळीवर ही चोरी झाल्याचे समोर आले आहे. भारतीय न्याय संहिता (BNS) आणि भ्रष्टाचार प्रतिबंधक कायद्यांतर्गत ८ जणांना अटक करण्यात आली असून त्यांच्याकडून रोख रक्कम व मौल्यवान ऐवज जप्त करण्यात आला आहे.
SIT ने नोंदवलेले महत्त्वाचे मुद्दे व शिफारसी:
सुरक्षा आणि देखरेखीत त्रुटी: देणग्यांची मोजणी करताना सीसीटीव्ही (CCTV) कव्हरेजमधील उणिवा आणि बँक कर्मचाऱ्यांवर योग्य देखरेख नसणे, या ढिसाळपणाचा फायदा आरोपींनी घेतला.
तंत्रज्ञानाचा वापर: यापुढील काळात सर्व देणग्यांची मोजणी संगणकीकृत करून तिचे डिजिटल ट्रॅकिंग (Live Tracking) करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
कर्मचाऱ्यांची तपासणी: मंदिर परिसरात आणि देणगी कक्षात तैनात असलेल्या सर्व कर्मचाऱ्यांची सखोल पार्श्वभूमी तपासणी (Background Verification) बंधनकारक करण्यात आली आहे.
सर्वोच्च न्यायालयाचे लक्ष व पारदर्शकतेवर भर
या प्रकरणी सर्वोच्च न्यायालयातही सुनावणी पार पडली असून, न्यायालयाने तपासाचा प्रगती अहवाल सीलबंद लिफाफ्यात स्वीकारला आहे. तसेच, "या संवेदनशील मुद्द्यावर कोणतेही राजकारण न करता मंदिराला मिळणाऱ्या प्रत्येक पैशाचा आणि सोन्या-चांदीचा हिशोब पारदर्शक ठेवला जावा," असे आदेश न्यायालयाने दिले आहेत.
मंदिर प्रशासनाकडून कठोर उपाययोजना
एसआयटीच्या या अहवालानंतर श्रीराम जन्मभूमी तीर्थक्षेत्र ट्रस्टच्या आगामी बैठकीत नवीन सुरक्षा नियमावली आणि डिजिटल मोजणी पद्धत अधिकृतपणे लागू केली जाणार आहे. यामुळे आगामी काळात मंदिर प्रशासनातील पारदर्शकता अधिक मजबूत होईल.
