नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) १७ ऑगस्ट - महसूल गुप्तचर संचालनालयाने (DRI) धडक कारवाई करत साफ्टा (SAFTA) कराराचा गैरवापर करून चालणाऱ्या एका मोठ्या आंतरराष्ट्रीय तस्करी रॅकेटचा पर्दाफाश केला आहे. आग्नेय आशियाई देशांतून आयात केलेली सुपारी बांगलादेशातील असल्याचे खोटे भासवून भारतात आणणाऱ्या जाळ्याचा डीआरआयने तीव्र शोधमोहीम राबवून संपात घडवून आणला आहे. या घोटाळ्यामुळे सरकारी तिजोरीचे तब्बल २,५०० कोटी रुपयांहून अधिक नुकसान झाल्याचे समोर आले असून, या प्रकरणात ९ जणांना अटक करण्यात आली आहे.
अशी केली जायची फसवणूक
भारतात सुपारी आयातीवर १००% मूलभूत सीमाशुल्क (Basic Customs Duty) आकारले जाते. परंतु, दक्षिण आशियाई मुक्त व्यापार क्षेत्र (साफ्टा) करारांतर्गत बांगलादेशातून येणाऱ्या सुपारीला या शुल्कातून पूर्ण सूट मिळते.
तस्करांच्या या टोळीने याच सवलतीचा बेकायदेशीर फायदा घेतला. ते इंडोनेशिया, थायलंड, मलेशिया आणि इतर आग्नेय आशियाई देशांमधून सुपारीची खरेदी करत असत. त्यानंतर ही सुपारी बांगलादेशातील एका ईपीझेड (EPZ) मध्ये आणून केवळ तिचे कंटेनर आणि पिशव्या बदलल्या जात. बांगलादेशी अधिकाऱ्यांकडून फसवणुकीने साफ्टाचे 'मूळ प्रमाणपत्र' (Certificate of Origin) मिळवून ही सुपारी बांगलादेशातील असल्याचे दाखवत भारतात पाठवली जात होती.
कोलकाता आणि विशाखापट्टणम येथे छापे
डीआरआयने कोलकाता आणि विशाखापट्टणम येथील आयातदार, सीमाशुल्क दलाल आणि आयईसी धारकांशी (IEC Holders) संबंधित विविध ठिकाणांवर एकाच वेळी छापे टाकले.
रोख रक्कम व माल जप्त: कारवाईदरम्यान बेकायदेशीर विक्रीतून आलेली सुमारे ७५ लाख रुपयांची रोख रक्कम आणि १६० मेट्रिक टन सुपारीची ताजी खेप जप्त करण्यात आली.
हवाला कनेक्शन: पैशांची फिरवाफिरव करण्यासाठी बनावट कंपन्या आणि हवाला मार्गाचा वापर करण्यात आल्याचे तपासात स्पष्ट झाले आहे.
सीमाशुल्क दलालाचा परवाना निलंबित
या फसव्या आयातीचे काम सुलभ करून देण्यात एका मुख्य सीमाशुल्क दलाल (Customs Broker) कंपनीचा मोठा हात असल्याचे तपासात उघड झाले. त्यानंतर सक्षम प्राधिकरणाने संबंधित कंपनीचा परवाना तत्काळ प्रभाव टाकत निलंबित केला आहे.
अशा प्रकारच्या बेकायदेशीर आयातीमुळे देशान्तर्गत सुपारी उत्पादक शेतकरी आणि प्रामाणिक व्यापाऱ्यांचे मोठे आर्थिक नुकसान होत होते. या कारवाईमुळे सीमावर्ती भागातील आर्थिक सुरक्षा मजबूत करण्यास आणि महसूल चोरी रोखण्यास मोठा हातभार लागला आहे.
