एस.के. खेडकर, (नाशिक) २७ जुलै - आगामी सिंहस्थ कुंभमेळा २०२७ च्या पार्श्वभूमीवर नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर परिसरातील आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणा अधिक सक्षम करण्यासाठी प्रशासन सतर्क झाले आहे. नाशिक-त्र्यंबकेश्वर कुंभमेळा प्राधिकरण आणि भारतीय भूवैज्ञानिक सर्वेक्षण (GSI) यांनी त्र्यंबकेश्वर परिसरातील भूस्खलन प्रतिबंध आणि भूकंपीय अभ्यासासाठी संयुक्त मोहीम आखली आहे. कुंभमेळा प्राधिकरणाचे आयुक्त शेखर सिंह यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या बैठकीत यासंदर्भातील महत्त्वपूर्ण निर्णय घेण्यात आले.
त्र्यंबकेश्वरमध्ये ५ भूकंपीय निरीक्षण केंद्रे उभारणार
या संयुक्त उपक्रमांतर्गत त्र्यंबकेश्वर परिसरात ५ भूकंपीय निरीक्षण केंद्रे (Seismic Monitoring Stations) उभारण्यात येणार असून, पुढील तीन महिने या भागात सविस्तर भूकंपीय अभ्यास केला जाईल. या अभ्यासाद्वारे भूगर्भातील हालचालींचा वैज्ञानिक डेटा गोळा केला जाईल, ज्याचा उपयोग कुंभमेळ्यासाठी उभारण्यात येणाऱ्या पायाभूत सुविधांचे नियोजन करणे आणि संभाव्य आपत्तींची जोखीम कमी करण्यासाठी होणार आहे. यासाठी जागेची निवड आणि जीएसआय अधिकाऱ्यांच्या निवासाची व्यवस्था कुंभमेळा प्राधिकरणाकडून केली जाणार आहे.
ऑगस्टच्या पहिल्या पंधरवड्यात फेरसर्वेक्षण
नागरी सुरक्षेचा उपाय म्हणून नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर परिसरातील भूस्खलनप्रवण (Landslide Prone) ठिकाणांचे ऑगस्ट महिन्याच्या पहिल्या पंधरवड्यात फेरसर्वेक्षण केले जाणार आहे. अतिसंवेदनशील ठिकाणे निश्चित करून तेथे आवश्यक प्रतिबंधात्मक उपाययोजना सुचवल्या जातील.
या सर्व मोहिमेसाठी एकाच नोडल यंत्रणेमार्फत सर्व समन्वय साधला जाईल. तसेच भूस्खलनग्रस्त ठिकाणांची अद्ययावत माहिती, जीपीएस निर्देशांक (GPS Coordinates) आणि छायाचित्रे जीएसआयला उपलब्ध करून देण्याची जबाबदारी कुंभमेळा प्राधिकरणावर असणार आहे.
बैठकीतील महत्त्वाचे उपस्थित:
या बैठकीला जीएसआय राज्य विभागाचे उपमहासंचालक डॉ. बिभास सेन, राज्य विभागाचे संचालक मेगो चासी, जीएसआय नागपूर प्रादेशिक कार्यालयाचे संचालक साबीर पठाण, भूभौतिकशास्त्रज्ञ अक्षय जोशी तसेच कुंभमेळा प्राधिकरणाचे अतिरिक्त आयुक्त कमलाकर रंदिवे उपस्थित होते.
थोडक्यात महत्त्वाचे
५ भूकंपीय निरीक्षण केंद्रे: त्र्यंबकेश्वर परिसरात ३ महिन्यांचा सविस्तर भूकंपीय अभ्यास होणार.
भूस्खलन पाहणी: ऑगस्टच्या पहिल्या पंधरवड्यात संवेदनशील ठिकाणांचे फेरसर्वेक्षण.
एकमजली नोडल यंत्रणा: सर्व समन्वयासाठी कुंभमेळा प्राधिकरण व जीएसआयची संयुक्त प्रणाली.
वैज्ञानिक आपत्ती व्यवस्थापन: कुंभमेळा २०२७ च्या पायाभूत सुविधांच्या सुरक्षेला प्राधान्य.
