नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) १७ जुलै - भारतीय रेल्वेने हरित आणि आधुनिक वाहतुकीच्या दिशेने एक ऐतिहासिक पाऊल उचलले आहे. देशातील पहिली पूर्णपणे स्वदेशी बनावटीची 'हायड्रोजन ट्रेन' आजपासून प्रवाशांच्या सेवेत दाखल झाली आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी हरियाणाच्या जिंद रेल्वे स्थानकावरून या क्रांतिकारी ट्रेनला हिरवा झेंडा दाखवला. या यशासह, हायड्रोजन तंत्रज्ञानावर प्रवासी गाड्या चालवणाऱ्या जगातील मोजक्या आणि निवडक देशांच्या यादीत भारताने मानाचे स्थान पटकावले आहे. ही ट्रेन जिंद आणि सोनीपत दरम्यानच्या ८९ किलोमीटरच्या मार्गावर धावणार असून, प्रवाशांना सुसाट आणि आरामदायी प्रवासाचा अनुभव मिळणार आहे.
झीरो कार्बन उत्सर्जन': संपूर्ण पर्यावरणपूरक प्रवास
ही हायड्रोजन ट्रेन भारतीय रेल्वेच्या सर्वात महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पांपैकी एक आहे. ही ट्रेन प्रगत 'हायड्रोजन फ्युएल सेल' (Hydrogen Fuel Cell) तंत्रज्ञानावर चालते. यामध्ये डिझेलचा वापर अजिबात होत नसल्याने, गाडी चालताना केवळ वाफ आणि उष्णता बाहेर पडते. परिणामी, कार्बन उत्सर्जन जवळजवळ शून्य (Zero Carbon Emission) होते. संपूर्ण पर्यावरणपूरक असलेल्या या ट्रेनमधील प्रवासाचा अनुभव नेहमीच्या ट्रेनसारखाच सुखद आणि नेहमीचा असेल.
३,२०० हॉर्सपॉवरचे इंजिन आणि जागतिक विक्रम
शक्ती आणि वेग: या ट्रेनमध्ये ३,२०० हॉर्सपॉवरची शक्तिशाली इंजिन प्रणाली देण्यात आली आहे. या ट्रेनचा सामान्य परिचालन वेग ताशी ७५ किलोमीटर असेल, जो गरजेनुसार ताशी ११० किलोमीटरपर्यंत वाढवता येऊ शकतो.
क्षमता आणि विक्रम: सध्या जगभरात धावणाऱ्या हायड्रोजन ट्रेन्स अवघ्या २ ते ४ डब्यांच्या आहेत. मात्र, भारताने तब्बल १० डब्यांची भव्य ट्रेनसेट विकसित करून जागतिक पातळीवर एक नवीन पायंडा पाडला आहे. या ट्रेनमध्ये एकाच वेळी अंदाजे २,६०० प्रवासी प्रवास करू शकतील.
प्रवाशांच्या सुरक्षेला सर्वोच्च प्राधान्य
हायड्रोजन हे अत्यंत ज्वलनशील असल्यामुळे भारतीय रेल्वेने प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी अत्याधुनिक उपाययोजना केल्या आहेत. ही ट्रेन प्रगत हायड्रोजन गळती शोधक (Hydrogen Leakage Detectors), ज्वाला शोधक (Flame Detectors) आणि स्वयंचलित बंद प्रणालीने (Automatic Shut-off System) सुसज्ज आहे. प्रवासादरम्यान कोणतीही किरकोळ तांत्रिक असामान्यता किंवा गळती आढळल्यास, ही प्रणाली तात्काळ हायड्रोजनचा पुरवठा खंडित करून मोठा अपघात टाळू शकते.
तिकीट दर आणि वेळापत्रक
सर्वसामान्य प्रवाशांचा विचार करून रेल्वेने या हाय-टेक ट्रेनचे भाडे अत्यंत अल्प ठेवले आहे.
तिकीट दर: किमान भाडे फक्त ५ रुपये आणि कमाल भाडे २५ रुपये असणार आहे.
ट्रेनचे वेळापत्रक:
ट्रेन क्र. ७४०१० (जिंद ते सोनीपत): जिंदहून सकाळी ७:४० वाजता सुटेल आणि सकाळी ९:४० वाजता सोनीपतला पोहोचेल.
ट्रेन क्र. ७४००९ (सोनीपत ते जिंद): सोनीपतहून सकाळी १०:४० वाजता सुटेल आणि दुपारी १:०० वाजता जिंदला पोहोचेल.
