पुणे, (प्रतिनिधी) १३ मे - राज्यातील हवामानात गेल्या दोन दिवसांपासून कमालीचे चढ-उतार पाहायला मिळत आहेत. उन्हाचा चटका कायम असतानाच आता वादळी वारे आणि पावसाने हजेरी लावली आहे. भारतीय हवामान विभागाने (IMD) वर्तवलेल्या अंदाजानुसार, बंगालच्या उपसागरात तयार होत असलेल्या कमी दाबाच्या प्रणालीमुळे हवामानात मोठे बदल होणार असून, राज्याला कडक उन्हाळा आणि अवकाळी पाऊस अशा दोन्ही संकटांचा सामना करावा लागणार आहे.
चक्रीवादळाची शक्यता आणि पावसाचा इशारा
१० मे रोजीच्या उपग्रह चित्रांनुसार, बंगालच्या उपसागरात ढगांची मोठी गर्दी झाली असून पुढच्या ४८ तासांत तिथे कमी दाबाचे क्षेत्र तयार होणार आहे. जरी या प्रणालीचे चक्रीवादळात रूपांतर होण्याची शक्यता 'कमी ते मध्यम' असली, तरी ही प्रणाली सक्रिय राहणार आहे.
कोकणात पाऊस: १४ मे नंतर या प्रणालीचा परिणाम म्हणून पश्चिम किनाऱ्यावर, विशेषतः कोकणात पावसाची शक्यता आहे.
मान्सूनची गती: मान्सूनपूर्व काळात निर्माण होणाऱ्या या हालचाली मान्सूनला गती देण्यासाठी महत्त्वाच्या मानल्या जातात.
विदर्भात 'भडाग्नी'; पारा ४७ अंशांवर जाणार!
हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, राज्याच्या तापमानात मोठी वाढ होणार आहे. सध्या तापमान ३८ ते ४२ अंशांच्या दरम्यान असले तरी, १३ ते १८ मे दरम्यान विदर्भातील स्थिती चिंताजनक असेल. येथे उष्णतेची तीव्र लाट येण्याची शक्यता असून पारा ४५ ते ४७ अंश सेल्सियसपर्यंत जाण्याचा अंदाज आहे.
'सुपर एल निनो'चा धोका: २०२६ अखेरपर्यंत स्थिती कायम
यंदाचा उन्हाळा केवळ प्रखरच नाही, तर संशोधकांनी याला 'सुपर एल निनो' (Super El Niño) किंवा 'गॉडझिला एल निनो' असे संबोधले आहे. पॅसिफिक महासागरातील पाण्याचे तापमान सरासरीपेक्षा जास्त वाढल्याने ही स्थिती निर्माण झाली आहे.
अमेरिकेच्या हवामान विभागाने ९ एप्रिल रोजी वर्तवलेल्या अंदाजानुसार, मे ते जुलै दरम्यान एल निनो निर्माण होण्याची ६१% शक्यता आहे.
हे संकट २०२६ च्या अखेरपर्यंत राहण्याची शक्यता असून, याचे 'वेरी स्ट्रॉन्ग' (अतिशय प्रखर) असण्याचे प्रमाण २५% आहे.
यंदा पाऊस कमीच! महाराष्ट्रासाठी चिंता वाढली
हवामान विभागाने १३ एप्रिल २०२६ रोजी जारी केलेल्या पहिल्या दीर्घकालीन अंदाजानुसार, यंदा देशात सरासरीच्या तुलनेत केवळ ९२ टक्के पाऊस पडण्याची शक्यता आहे.
सरासरीपेक्षा कमी पाऊस: महाराष्ट्रात जून ते सप्टेंबर दरम्यान बहुतांश ठिकाणी सरासरीपेक्षा कमी पावसाचा अंदाज आहे.
विदर्भ-मराठवाडा स्थिती: मध्य महाराष्ट्रातील काही जिल्ह्यांमध्ये पावसाचे प्रमाण अत्यंत कमी असेल. मात्र, गडचिरोलीसारख्या पूर्व विदर्भातील काही भागांत सरासरीपेक्षा जास्त पाऊस होऊ शकतो.
थोडक्यात सांगायचे तर:
१. पुढचे ४८ तास: बंगालच्या उपसागरात कमी दाबाचे क्षेत्र निर्माण होईल.
२. १४ मे नंतर: कोकणात पावसाची शक्यता.
३. १३-१८ मे: विदर्भात ४७ अंशांपर्यंत उष्णतेची लाट.
४. मान्सून २०२६: सरासरीपेक्षा कमी (९२%) पावसाचा अंदाज.