मुंबई, (प्रतिनिधी) १ मे - डिजिटल इंडिया उपक्रमाला बळकटी देत केंद्र सरकारने २०२७ च्या जनगणनेसाठी व्यापक स्तरावर डिजिटल तंत्रज्ञानाचा अवलंब करण्याचा निर्णय घेतला आहे. या अंतर्गत महाराष्ट्रात १ मे ते १५ मे २०२६ या कालावधीत नागरिकांना स्वतःची आणि कुटुंबाची माहिती ऑनलाईन भरण्यासाठी 'स्व-गणना' (Self-Enumeration) हा पर्याय उपलब्ध करून देण्यात आला आहे. भारतीय जनगणनेच्या इतिहासात प्रथमच अशी डिजिटल पद्धत वापरली जात आहे.
स्व-गणना प्रक्रिया: सुलभ आणि सुरक्षित
महाराष्ट्राच्या मुख्य प्रधान जनगणना अधिकारी डॉ. निरुपमा जे. डांगे यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, नागरिकांच्या सुविधेसाठी एक समर्पित वेब पोर्टल विकसित करण्यात आले आहे.
पोर्टलचा पत्ता: नागरिक https://se.census.gov.in या अधिकृत संकेतस्थळावर जाऊन आपली माहिती भरू शकतात.
वेळ: कुटुंबातील कोणताही एक सदस्य साधारणपणे १५ ते २० मिनिटांत ही प्रक्रिया पूर्ण करू शकतो.
कागदपत्रांची गरज नाही: स्व-गणना करताना कोणतेही दस्तऐवज (Documents) अपलोड करण्याची आवश्यकता नाही.
ओळखपत्र (SE ID): अर्ज यशस्वीरित्या सादर केल्यानंतर, नोंदणीकृत मोबाईलवर 'स्व-गणना ओळखपत्र' (SE ID) प्राप्त होईल.
एसई आयडी (SE ID) जपून ठेवा
स्व-गणना करणे पूर्णतः ऐच्छिक आहे. ज्या नागरिकांनी ऑनलाईन पद्धतीने आपली माहिती भरली आहे, त्यांना प्राप्त झालेला 'एसई आयडी' १६ मे ते १४ जून २०२६ या कालावधीत घरी येणाऱ्या प्रगणकांसोबत (Enumerator) सामायिक करावा लागेल. प्रगणकांकडून या डेटाची पडताळणी झाल्यानंतरच तुमची गणना पूर्ण मानली जाईल.
भेट देतील प्रगणक
ज्या नागरिकांना ऑनलाईन माहिती भरणे शक्य होणार नाही, त्यांनी काळजी करण्याची गरज नाही. अशा कुटुंबांची माहिती घेण्यासाठी प्रगणक स्वतः १६ मे ते १४ जून २०२६ या दरम्यान प्रत्येक घरी भेट देऊन माहितीची नोंद करतील.
सुरक्षेबाबत विशेष काळजी
स्व-गणनेसाठी सादर केलेला सर्व डेटा एनक्रिप्टेड स्वरूपात सुरक्षित सरकारी सर्व्हरमध्ये साठवला जातो. सायबर फसवणूक टाळण्यासाठी नागरिकांनी काही महत्त्वाच्या बाबींकडे लक्ष द्यावे:
अधिकृत कीवर्ड: जनगणनेशी संबंधित सर्व अधिकृत एसएमएस (SMS) मध्ये 'RGICEN' हा कीवर्ड असतो (उदा. AD-RGICEN-S, RGICEN-G).
URL खात्री: माहिती भरताना केवळ https://se.census.gov.in याच अधिकृत यूआरएलचा वापर करावा.