नवी दिल्ली, (प्रतिनिधी) १० जानेवारी - दहशतवादी कारवायांचा बीमोड करण्यासाठी आणि तपासात अचूकता आणण्यासाठी केंद्र सरकारने एक मोठे पाऊल उचलले आहे. केंद्रीय गृह आणि सहकार मंत्री अमित शाह यांनी शुक्रवारी (९ जानेवारी) राष्ट्रीय सुरक्षा दलाच्या (NSG) 'राष्ट्रीय आयईडी डेटा व्यवस्थापन प्रणाली' (NIDMS) चे दूरदृश्य प्रणालीद्वारे उद्घाटन केले. ही प्रणाली पुढील पिढीचे 'सुरक्षा कवच' ठरेल, असा विश्वास त्यांनी यावेळी व्यक्त केला.
'एक डेटा-एक नोंद' संकल्पना
कार्यक्रमाला संबोधित करताना अमित शाह म्हणाले की, "पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली गेल्या सहा वर्षांत विविध प्रकारचा डेटा तयार करण्याचे आणि त्याचे पद्धतशीर संकलन करण्याचे काम झाले आहे. आता 'एक डेटा-एक नोंद' या संकल्पनेवर आधारित ICJS-2 ही अत्याधुनिक डेटा-शेअरिंग प्रणाली म्हणून समोर येत आहे. यामुळे विखुरलेली माहिती आता एकाच व्यासपीठावर उपलब्ध होईल."
तपासासाठी मिळणार 'एआय'ची साथ
गृह मंत्रालयाने आतापर्यंत जमा केलेला विविध विभागांचा डेटा एकमेकांशी जोडण्याचा निर्णय घेतला आहे. यासाठी प्रगत कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आधारित सॉफ्टवेअर विकसित केले जात आहे. यामुळे कोणत्याही ठिकाणी झालेल्या आयईडी (IED) स्फोटामागचे समान सूत्र शोधणे आणि गुन्हेगारांपर्यंत पोहोचणे सहज शक्य होणार आहे.
प्रणालीची प्रमुख वैशिष्ट्ये:
* एकात्मिक मंच: राष्ट्रीय तपास यंत्रणा (NIA), दहशतवाद विरोधी पथके (ATS), राज्य पोलीस आणि केंद्रीय सशस्त्र पोलीस दलांना (CAPF) ऑनलाइन डेटा उपलब्ध होईल.
* द्वि-मार्गी संवाद: माहितीची देवाणघेवाण दोन्ही बाजूंनी शक्य असल्याने तपासात मार्गदर्शन मिळेल.
* वैज्ञानिक पुरावे: गुन्ह्याचे स्वरूप समजल्यामुळे वैज्ञानिक पुराव्यांच्या आधारे न्यायालयात भक्कम बाजू मांडता येईल.
एनएसजीचा विस्तार; अयोध्येत नवे केंद्र
एनएसजीचे कौतुक करताना गृहमंत्री म्हणाले की, हे 'शून्य-त्रुटी' असलेले जागतिक दर्जाचे दल आहे. देशातील बदलत्या सुरक्षा परिस्थितीनुसार एनएसजीने स्वतःमध्ये बदल केले आहेत. आता मुंबई, चेन्नई, कोलकाता, हैदराबाद आणि अहमदाबाद या केंद्रांसोबतच अयोध्येत देखील एनएसजीचे नवे केंद्र उभारले जात असल्याची माहिती त्यांनी दिली.
"देशातील सुमारे १७,७४१ पोलीस ठाणी (१०० टक्के) आता 'सीसीटीएनएस'शी जोडली गेली आहेत. 'एक राष्ट्र, एक माहिती भांडार' मुळे पोलीस विभागांकडे उपलब्ध असलेला डेटा ही आता राष्ट्रीय संपत्ती ठरेल." - अमित शाह, केंद्रीय गृहमंत्री